Çay

ÇAY -CAMELIASİNENSİS

Hazmettirici, midevi, kuvvet verici, idrar artırıcı ve kabız etkilere sahiptir, beyni uyarır, vücut kaslarını güçlendirir. Kan dolaşımını düzene koyar, kronik bronşit, astım, damar tıkanmalarını önlemek için, damar açıcı, zihni ve bedeni yorgunlukta faydalıdır. Kalp, beyin, mide ve ciğere kuvvet verir.

Çay, ravend, geven beraber kaynatılır, ılık olarak içilirse balgamı kökünden keser.

Çay, bağırsak iltihabında 1 çay kaşığı içilir.

Haricen: Göz kızarmalarında çay ile göze kompres yapılır, arpacıkta da kompres halinde kullanılır. Göz kapakları iltihabında, çayla, nane kaynatılır, posası lapa şeklinde gözün üstüne konulur.

YEŞİL ÇAY Beyin kanaması riskini önler, hücreleri koruyucu özelliği vardır. Kansere karşı koruyucu olarak faydalıdır, kollestrolü düşürür, metabolizmayı hızlandırır.

ÇAY:Bedeni ve zihni yorgunluğu giderir.
NEFES YOLLARINDA DA ETKİLİDİR:
Bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Sinirleri uyartarak, zihni çalışma gücü kazandırır.

HAZIM YOLLARINDA ETKİSİ ÇOK FAZLADIR :
Yemek, üzerine içilen çay, mide (ifrazatını artırarak hazmı kolaylaştırır. Bilhassa mide tenbeiliği olanlarla, asit ifrazatı az olanlara çok fayda verir. Koyu çay ishali keser, bilhassa ço­cuklarda görülen ishallerde 1 fincan koyu çay ishali durur. Çok idrar söktürür ve vücuttaki fazla suyu atar.

ANA DAMARLARIN KİREÇLENMESİNİ ÖNLER :
Çay kalbe gelen ve kalpten çrkan ana damarlarla, beyne, kollara ve vürudun diğer yerlerine giden kalın kan damarlarının kireçlenip sertleşmesini önler (kalp daralmasi) kifa­yetsizliğini önler
Şahsa göre koyuluk derecesi ve miktarı değişir. Genellik­le 1 litre kaynar suya 20 gr. konur, 10 dakika dinlenmeden sonra içilir.

NOT: Çok alışkanlık yapar ve daima çay isteme durumu yara­tır (tiryaki). Sinirleri fazla uyartarak, yatmağa yakın içdiğinde uykuyu ‘kaçırır, bunun sonucu ertesi gün sinirler yorgun düşer.
Fazla de devamlı içilen çay zamanla sinir zafiyeti, el, ayak titremesine sebep olur. Aç karnına içilen çay, mide ifrazatını artırarak bulantı yapar. Bu, mide ülseri olanlar için çok zararlıdır.
Çok idrar miktarının arttırmakla beraber, idrarla dışarı atılan üreasidi miktarını azaltır, böylece romatizma ve damla hastalığı olanlara zarar verir. Çay’da okzalat fazladır, böbreğinde kum ve taş olanla­ra çay zararlıdır. Karaciğeri hasta, tansiyonu yüksek, peklik çekenler, Üremi Albümin olanlar, taş, kumu bulunanlar çay içmemelidir. Tiryaki olup ta mutlaka çay ‘ içenler, haftanın bazı günleri diğer bazı maddeleri içe­rek çayın verdiği zararı gidermeye mutlaka çalışmalıdırlar.

Çemen

ÇEMEN

HAZIM YOLLARINDA ETKİSİ ÇOK FAZLADIR:

Mide’de. gaz söktürür, hazmı kolaylaştırır. Mideyi ısıta­rak, soğukalmayı ve hazım bozukluğunu giderir. Hava yut­mayı, mide ve barsaktakı kokuşmayı ve gazı önler. Sucuk, so­sis ve köfte gibi et yemeklerinin bayatlamasını ve insana za­rar vermesini önler ve onlara hoş bir koku verir.

HANIMLARDA ÇOK FAYDALIDIR:

Ay halinin zamanında ve ağrısız olmasını sağlar. Emzikli kadında süt miktarını artırır. Hanımlarda cinsel isteği artırır ve hâmile kalmayı rahatlıkla kolaylaştırır.

DİĞER FAYDALARI :

Sinirleri teskin eder. Kalb çarpıntısını giderir. Bol id­rar söktürür. Barsaklardaki çeşitli solucanları döker.

KULLANILIŞI:

Baharat olarak et ve hamur yemekleri: Pasta, peynir, et yemeklerine, ızgara sığır’a konur. Günde adam başına 2 gr. kadar kullanılır.

NOT: Hamile hanımlar ve bilhassa kolay çocuk düşürenler bunu kullanmamalıdır

Çöreotu

HAZIM YOLLARINDA ETKİSİ ÇOK FAZLADIR:

Mide ve barsakta gaz söktürür. Bol idrar söktürerek vü­cuttan su boşaltır.

NEFES YOLLARINDA DA ETKİLİDİR :

Sükunet verir, öksürük ve bronşiti hafifletir.

CİNSEL KONUDA:

Erkeklerde cinsel isteği artırır. Bel gevşekliğini giderir. Bayanlarda ay halinin zamanında ve kolay olimasını sağlar.

DİĞER FAYDALARI:

Barsaklardaki yuvarlak solucanları döker.

KULLANILIŞI:

Günde 1 – 2 gr. çöreotu, ekmek, pide, börek üzerine eke­rek hem hazımları kolaylaştırır ve hem de hoş bir koku alırlar.

Toz halinde diğer baharatlarla karıştırarak da kullanılabilinir.

NOT: Fazlası insanlara, hayvanlara ve balıklara zarar verir. Hamile hanımlar bunu kullanmamalıdırlar.

Ceviz

CEVİZ
Memleketimizde yayla ve sulak yerlerde çok yetişen bir meyvedir. Cevizin kalorisi çok yüksektir.

İÇİNDE BULUNAN MADDELER :
Minerallerden bakır ve tütya’da çok zengindir. Bunlar­dan başka potasyum, magnezyum, fosfor, kükürt, demir bulu­nur. Vitaminlerden A, B, C ve P vitaminleri” vardır.

VASIFLARI:
Çok besleyicidir, yumuşatıcıdır ve kurtları düşürür.

NERELERDE KULLANILIR :
Şeker hastaları, veremliler, ishalli olanlar bağırsaklarında parazit olanlar bol miktarda ceviz yiyebilirler.

NASIL KULLANILIR:
Şerit düşürmek için ceviz yağı kulanılır: Bunun için 50-60 gram ceviz yağı patates salatası içine konur, üç gün süre ile akşamları yenirse tenyalar düşer. Ceviz yağı raşitik ve kansız çocukların vücutlarına sürülürse daha iyi şifa bulurlar. Ceviz yağı, Mı­sır özü yağı ve soya fasulyası yağından daha çabuk kandaki choleterol’ü düşürür.

Bir bardak meyve suyu içine bir avuç ceviz ve bir kahve kaşığı bal ile karıştırılır ve yenirse insana çok kuvvet verir.
Ceviz ağacı yaprağının kuvvet verici, kandaki şekeri dü­şürücü, kanı temizleyici hassaları vardır.

Çilek

ÇİLEK
İÇİNDE BULUNAN MADDELER:
Su, kireç, demir, şeker, sellüloz, yağ, asid, minerallerden, sodyum, fosfor, magnezyum, potasyum, kükürt, iyod ve brom. Vitaminlerden: B, C. K. ve E vitaminleri bulu­nur. Çilekte bulunan şeker meyve şekeri olduğu için şeker hastalıklarına tavsiye edilir.

VASIFLARI :
İçerden besleyici, kuvvet verici serinletici, idrar söktürücû, yumuşatıcı, kariciğer, sinir sistemi ve iç ifraz guddelerini düzenleyici, mikrobları öldürücü ve nihayet tansiyon düşürü­cü olarak kullanılır.
Çilek bazı kişiler tarafından hazmı zor bir meyvedir. Bun­da kızartı ve kaşıntı gibi allerjik tezahürler görülür. Bu gibile­re çilek tavsiye edilmez.

İçten kullanılışı:
Zayıflar, veremliler, romatizmalılar, böbreklerinde kum ve taş bulunanlar, tansiyonu yüksek olanlar, damar sertliği olanrlar, kabız olanlar, karaciğeri şiş olanlar ve safra kesesinde taş olanlar bu güzel ve kokulu meyveyi bolca yemelidirler.
Çileği aç karnına aperatif olarak yemelidir. Mevsiminde günde 250 – 500 gram yenirse insanın daha çok yaşadığı gö­rülmüştür. Çilek suyu mikrob öldürücüdür. Çilekleri temizlemek için suda bol yıkamak ve bir saat süre ile şarapta ıslat­mak kâfidir.

Dıştan kullanılışı:
Bu meyve yüzü güzelleştirmek için dışardan da kullanılır.
Akşam yatmadan önce çilekleri ezip bolca yüze sürmek yeter. Bütün geçe yüzde kalan çileği ertesi sabah bol su ile yıkamak suretiyle yüzdeki buruşuklukların gittiği görülür. Bun­dan başka çilek’ezilir ve bir tülbent içinden süzülür. Bir yumur­ta akı bu süzülen suya ilâve edilir. Bundan sonra bu karışığa 20 damla gül suyu ilâve edilir ve bir pamuk parçası ile yüze sürülür. Yüzde bu karışık bir saat kaldıktan sonra karbonatlı su ile yıkanacak olursa yüz buruşukluklarının kaybolduğu kolaylıkla gö­rülür.
Yarım kilo çilek sabah aç karnına yenirse exyure dediği­miz bağırsak kurtlarını da düşürür. Yalnız sabah çilek yendik­ten sonra öğleye kadar hiç bir şey yememelidir.
Çilek bitkisinin kök ve yaprakları aynı şekilde kabız kalan­lara ve romatizmalılara iyi geldiği görülmüştür.

Çavdar

ÇAVDAR -SECALE CEREALE

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Çavdar unundan yapılan ekmek yenildiğinde yumuşak bir müshil olarak faydalıdır. Çavdar kaynatılıp suyu içildiğinde saraya, boğaz ağrı ve şişliğine faydalıdır, gözün görme gücünü artırır.

Çavdar kanı durultur, kan dolaşımı bozukluğunda faydalıdır, kan kesicidir, kalp rahatsızlığı, damar sertliği ve tansiyonu olanlara çok faydalıdır, damarları yumuşatır, tansiyonu düşürür, kollestrolde faydalıdır, kireçlenmelerde kullanılır. Pekliği gidermek için ve umumi olarak

Kullanılışı: 1 kilo suya, 1 kaşık ezilmiş çavdar konur, 10 dk kaynatılır. Soğuyunca süzülür, su yerine içilir. 1 günde tüketilir.

Haricen Kullanılışı: Kaynatılan suyu ile göze kompres yapıldığında gözün görme gücünü artırır. Şişlikler, çıban ve iltihaplarda, arpacıkta, yıkama veya kompres şeklinde kullanılır. Tırnak mantarında çavdar unu hamur haline getirilir, tırnağın üzerine sarılır.

ÇAVDAR
İÇİNDE BULUNAN BELLİ BAŞLI MADDELER:
Karbonhidratlar, azotlu maddeler, minerallerden demir ve kalsyum bulunur.

ÇAVDARIN FAYDALARI:
Kanı sulandırır, kuvvet verir yapıcı ve damar sertliğine karşı koyma hassasıda vardır.

KULLANILDIĞI HASTALIKLAR:
Damar sertliğinde, damar hastalıklarında, tansiyon yüksek­liğinde, kanı sulandırmak için kullanılır.

NASIL KULLANILIR?
Ekmek yapılır bir litre suya 30 gram çavdar kaynatılır, bu su yumuşaklık vermek için kabız olanlara içirilir.
Çavdar ekmeği yiyen halk arasında kalb ve damar hasta­lıkları az veya hiç görülmemiştir.

Cadı Fındığı ve Centiyane Otu

CADI FINDIĞI -HAMAMELİS VİRGİNİANA

Kullanılan Kısımları: Yaprakları genç dalların kabukları

Mevzii astrenjan, hemostatik, sinir sistemi rahatsızlıklarını iyileştirici, venöz kan damarlarını onarıcı ve kan dolaşımını kuvvetlendirici, ağrı dindirici, kan durdurucu, kan dolaşımını düzenleyici, sıkıştırıcı, menapoz da, kanamalarda, rahim ve yumurtalıklarda kan toplanması halinde faydalıdır.

Kullanılışı: 1 bardak suya, 1 çay kaşığı yaprak konur, 2-3 dk kaynatılır, günde 2 defa 1 fincan içilir.

Taze bitkiler sıkılır, suyundan 15 gr yarım bardak suya konulur, 2 saatte bir 1 kaşık içilir.

Haricen Kullanılışı: Basurda pomat veya fitil şeklinde de kullanılır.

CENTİYANE KÖKÜ -GENTİANE LUTEA

Diğer İsimleri : Kantaronu Kebir, Defne Yezid, Güşad Otu, Yılan Otu

Kullanılan Kısımları : Kökü ve sapları

Toplama Zamanı: Sonbaharda

Kurutma Şekli: Güneşte

Kullanıldığı Yerler;
Dahileri Kullanılışı: Dispepside, gastritte, faydalıdır. Sindirim sistemi sinirlerinin uçlarını uyararak, ifratazı artırır ve iştahı açar, safra kesesi hastalıklarında, kuvvet vericidir. Ateşi düşürür, alyuvarları artırır, karaciğer ve dalak tıkanıklarını giderir, aybaşı kanını söktürür, idrarı artırır, mide ve karaciğer hastalığına iyi gelir, zatülcempte faydalıdır. Zafiyette, kansızlığa, takatsızlığa, kalp rahatsızlığına karşı çok faydalıdır. Mide yanmasına, mide ekşimesine ve mide zafiyetine iyi gelir, vücudu güçlendirir. Kalp hastalıklarında hastalarda görülen asabi durumları yatıştırıcıdır. Umumi halsizlik durumlarında, mafsal ağrılarında, adale kramplarında, romatizmada tedavi edici olarak kullanılır.

Dahilen Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 4- 10 gr ince kıyılmış centiyane kökü konur, 10 dk bekletilir, günde 2-3 bardak içilir (mutlaka yemeklerden evvel içilmelidir). Centiyane kökü ve sapları toz haline getirilir, günde 2-3 defa 0.2-1 gr içilir, mutlaka yemeklerden bir müddet evvel içilmelidir.

Taze centiyan kökü ezilir, elde edilen sudan 3-4 damla bir bardak suya, damlatılarak içilir.

Zehirli olmayan çok iyi bir ilaçtır. Dozaşımı kusmalara sebep olur, hazmı güçleştirir. Haricen: Yara iyi edicidir, cerahatli ve habis yaralarda centiyane kökü toz haline getirilir ve yaralara serpilirse derhal faydalı olur. Kesilmeyen aşırı aybaşı kanamalarını kesmek için centiyane kökü toz haline getirilir, kına ile karıştırılır. Avuç içine yakı gibi konulursa kanamayı derhal keser. Vücuttaki lekeleri (behak-beras) gidermek için centiyane kökü kaynatılır, bu su ile hastalıklı deriye kompres yapılır. Taze kök sıkılarak elde edilen suda aynı maksatla kullanılır. Kullanılışı: Yara iyi edici olarak 1 bardak suya, 20 gr centiyane kökü konur, yarısı kalıncaya kadar iyce kaynatılır. Bu su ile yaralar yıkanır.
Aşağıda isimleri yazılı bitkilerin toprak üstü kısımları da centiyane kökü gibi iştah açıcı ve ateş düşürücü olarak kullanılır. Mavi centiyan (sütlü güşad otu), afat (gentiane olivieri).

Cırtatan Otu , Cezayir Menekşesi

CEZAYİR MENEKŞESİ BÜYÜK -VİNCA MAJOR- CEZAYİR MENEKŞESİ KÜÇÜK -VİNCA MİNOR

Cezayir menekşesi’nin içerisinde kanser tedavisinin başlangıcı olan kemoterapide kullanılan vinkristrin ve vinblastin adlı maddeler bulunmaktadır. Tedavide % 80 iyi neticeler elde edilmektedir.

Heriki bitki de aynı maksatla kullanılır.

Yaprakları ishal kesici, idrar söktürücü ve iştah açıcıdır.

Emzikli kadının sütünün çekilmesi için kullanılır, 1 bardak kaynar suya, 5 gr çiçek konur, 10 dk bekletilip içilir.

CIRTATAN -ECBALÜUM ELATERİUM

Diğer İsimleri : Karga Keleği, Acı Düvlek

Kullanılan Kısımları: Kökleri ve meyvesi

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Kökü, birçok hastalığın tedavisinde kullanıldığı gibi idrar artırıcı ve müshil etkiye sahiptir. 15 gr kuru kök 1.5 kilo suda 10′ dk kaynatılır, sıcakken süzülür. Bu su tekrar yarıya ininceye kadar kaynatılır, bu sudan günde 2-3 bardak içilir.

Doz aşımı halinde kalın bağırsağı tahriş eder. Kanlı ishale sebep olur. Taze bitkinin usaresi kesinlikle kullanılmamalıdır. Taze bitkiden elde edilen elaterium isimli madde müshil olarak kullanılır. Hodgkin —hastalığınının tedavisinde olgunlaşmamış meyvelerden haşlama usulü ile elde edilen hülasası kullanılır. Olgunlaşmamış meyve, idrar artırıcı, tansiyon düşürücü, kronik nefritte, kanlı ürede, sirozda, şiddetli zayıflatıcı, ishal verici olarak ve narkotik zehirlenmelerde kullanılır.

Sıkılan suyundan günde 4-5 mgr hap haline getirilip içilir. Basurda cırtatan kökleri toz haline getirilir, güllaç içinde içilir.

Haricen Kullanılışı: Sinüzitte meyvelerinin sıkılması ile elde edilen usareye aynı nisbette su konulur. Buruna 1-3 damla damlatılır, sarılıkta da aynı şekilde kullanılır, 2-3 günden fazla kullanılmamalıdır. Sinizütte faydası tıbben ispatlanmıştır.

Buruna, suyundan 1-2 damla çekilirse, sarılığa iyi gelir. Gözdeki sarılığı alır. Ayak parmaklarındaki kaşıntılara sürüldüğünde kaşıntıyı geçirir, cüzzam ve bacak şişliklerinde, gut’ta, sinir ağrılarında suyu sıkılır, bu su ile ağrıyan yerler ovulur.

Kuru veya taze köklerden hazırlanan lapa ve merhemler tümörler ve kronik cilt yaralarında (egzama vs. de kullanılır). Taze kökün iç kısmı bir bıçak ile kazınarak elde edilen usare ağrı kesici ve yara iyi edici olarak cildin üzerine sarılır. Kireçlenmelerde, boyun ağrılarında, fil hastalığı, gut, mafsal ağrısı, sırt ağrısı ve siyatik ağrılarında taze cırtatan suyu çıkarılır. Bu suya, aynı nisbette zeytinyağı karıştırılıp masaj yapmak suretiylede kullanılabilir.

Yaprakları, urların üzerine konulduğunda urları olgunlaştırıp çözer.

Taze bitki apse ve ağrılı yerlere ezilerek konulur.

Basurda; cırtatan kökü toz haline getirilir, gres yağı ile karıştırılır, basurun üzerine sürülür, 4-5 gün devam edilir.

Ağrılarda cırtatan parçalanır. Kavanoza konulur, üzerine alkol ilave edilir, 10-20 adet aspirin ezilip karıştırılır, birkaç gün bekletilip kullanılır.

Ciğer Otu

CİĞER OTU -PULMONORİAOBSCURA

Diğer İsimleri: Akciğer Otu – Karaciğer Otu

Kullanılan Kısımları : Yapraklı dallan ve çiçekleri

Dahilen Kullanılışı: Akciğer hastalıklarına çok iyi gelir. Bronşitte faydalıdır. Göğsü yumuşatır, öksürüğü keser, nefes borusunda ve akciğerde meydana gelen nezlelerde faydalıdır, idrarı söktürür, mesane, böbrek ve bağırsak rahatsızlıklarında kullanılır, boğmaca, kan kusma, grip rahatsızlıklarına çok iyi gelir.

Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 10-12 gr ufalanmış ciğer otu yaprak veya çiçeği konur, 10 dk bekletilir, günde 3 bardak içilir. Ciğer otu toz haline getirilir, 1 çay kaşığı bir miktar süt içine konulur, günde 3 defa içilir.
Haricen Kullanılışı: Yaralarda ve iltihaplı cilt hastalıklarında ciğer otu toz haline getirilir, yaralara serpilir.

Boğaz iltihabında gargara yapmak sureti ile kullanılır. Basurda ve meme çatlaklarında kaynatılan ciğer otu suyu ile meme uçlarına banyo yapılır. Donmuş uzuvlar bu su ile yıkanırsa daha faydalı olur. Yanıklarda da kullanılır.

1 bardak suya, 15 gr bitki konur, yarıya ininceye kadar kaynatılır, bu su ile gargara yapılır, pansuman yapılır. Ciğer otunun hiçbir yan etkisi yoktur.

Civan Perçemi ve Civan Perçemi Yağı

CİVAN PERÇEMİ -ACHİLLEA MİLLE FOLİUM

Diğer İsimleri : Akbaşlı, Binbir Yaprak Otu, Kandil Çiçeği, Barsama Otu

Kullanılan Kısımları : Sap ve çiçekleri

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Civan perçemi en güzel kan dindirici bitkilerden biridir. Ciğer, mide ve basur kanamalarında, safra kesesindeki kramp ağrılarını giderici, mide, bağırsak ağrılarında, idrar artırıcı, iştah açıcı, gaz ve adet söktürücü, ülser ve gastritte, ülser ve gastrit ağrılarını dindirmede kullanılır. Terletici, kuvvet verici, uyarıcı, balgam söktürücü, astımda, kan temizleyici, soğuk algınlığında, öksürükte, bağırsak nezlesinde, kadın hastalıklarında, rahim kanserinde, ciğer kanserinde, adet göremeyenlerde, menapozda, ishal kesici, mide ve bağırsak iltihaplarında, vücuttaki iltihabı kurutucu, bulantı, baş ağrısı, baş dönmesi, migrende, kan yapımını düzenleyici, kemik iliği hastalığında, romatizmal ağrılarda, sırt ağrılarında, bağırsakları çalıştırıcı, dolaşım sistemi rahatsızlıklarında, angina pektoris (kalp ağrısı) te, damar kramplarında, karaciğer şişmesinde, ağrılı kafa basıncı, ağrılı ve yaşlı göz hastalıklarında, mesane ve böbrek ağrılarında, böbrekleri çalıştırıcı, mikrop öldürücü, gaz giderici olarak kullanılır.

Analeptik (uyarıcı), karaciğerin fonksiyonlarını artırır, sinirleri yatıştırır, solucan düşürücü, kalp damarlarının daralmasında, solunum yolu rahatsızlıklarında, yüksek tansiyonda faydalıdır. Etkili ve zararsız bir bitkidir.

Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 10 gr ufalanmış bitki konur, 10 dk. bekletilir, günde 2-3 bardak içilir.
Yan Etkileri: Aşırı doz kabızlığa sebebiyet verebilir, allerjik belirtiler ortaya çıkabilir (ellerde kaşınma, deride kabarcıklar gibi). Hamileler kullanmamalıdır, düşüklere sebep olabilir.

Civan Perçemi Yağı: Sedefte, civan perçemi, zerdeçal, biberiye yağlan içilir.
KANSERİ YAVAŞLATAN HATTA DURDURAN BİR REÇETE

100 gr yoğurt otu, 100 gr civan perçemi, 100 gr ısırgan, 300 gr tıbbı nergiz (tıbbı öküz gözü -aynısafa çiçeği) karıştırılır, 1 bardak kaynar suya, 1 tutam konur, 10 dk bekletilir, günde 6-7 bardak içilir.

Haricen Kullanılışı: Vajen kaşıntılarında, banyo sureti ile kullanılır. Kol ve bacaklardaki sinir iltihaplanmalarında yıkamak sureti ile faydalı olur.

Rahim düşüklüğünde; banyo suyuna katılarak uzun müddet banyo yapmaya devam edilmelidir.

Yumurtalık iltihaplarında da aynı şekilde kullanılır.

Egzamada haşlanan suyu ile kompres yapılır, diş etleri iltihabında gargara şeklinde kullanılır, burun kanamalarında haşlanan suyundan buruna çekilmek sureti ile kullanılır, yara iyi edicidir. Bilhassa basur da etkilidir. Haşlanan civan perçemi posası şiş, yara, ekzama, varis vs. de lapa şeklinde kullanılır.

Yara iyi edici ve basur ağrılarını dindirici olarak taze yapraklar sıkılır, elde edilen usare bir beze emdirilir, yaraların veya basur memelerinin üzerine konur, günde 2 veya 3 defa değiştirilir.

(Miyomda) (kas dokusunda gelişen iyi huylu tümör) günde birkaç kere banyo yapmak sureti ile faydalı olur.

Deri çöküntülerinde; 20 dk haşlanan suyu ile yüze kompres yapılır, kuruyanca tekrar sürüp yatılır.

Kullanılışı: 1 bardak suya, 10 gr bitki konur, 10 dk kaynatılır, süzüldükten sonra kullanılır. Rahatlatıcı ve (kapiller) kılcal damarları açıcı olarak banyo suyuna 1 avuç bitki konur, küvette 10 dk oturulur.

Çadır Uşağı ve Çalapa Yumrusu

ÇADIR UŞAĞI -DOREMAAMMONİACUM

Kullanılan Kısımları: Zamkı

Kullanıldığı Yerler:

Dahileri Kullanılışı: Uyarıcı ve afrodizyak etkilidir, balgam ve idrar söktürücü özellikleri vardır, bilhassa balgam söktürücü olarak çok etkilidir. Kan tükürmede, baş ağrısında, öksürük, verem, karaciğer, dalak, böbrek ve mesane hastalıklarına karşı kullanılır.

Kan ve lenf damarlarını genişletip açar, müzmin ve mikroplu hastalıkların tedavisinde çok faydası görülür, kumları döker sırt ağrılarını dindirir.

Kullanılışı: 1-2 gr çadır uşağı bir miktar bal ve arpa suyu ile karıştırılarak içilir veya hap halinde 0.5-2 gr içilir.

ÇALAPA YUMRUSU -EXOGONİUM PURGA

Kullanılan Kısımları : Yumrusu, reçinesi

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: İnce bağırsaklara etkili kuvvetli bir müshildir. Bilhassa afyon kullananlarda görülen kabızlıkta faydalıdır. Reçinesi de aynı maksatlarla kullanılır.
Kullanılışı: Çalapa yumrusu toz haline getirilir, günde 0,3 veya 1,5 gr içilir.

Çam, Karaçam, Çam Katranı, Çam Kozalağı, Çam Kabuğu, Çam Sakızı

ÇAM-KARAÇAM -PİNUS SİLVESTRİS

Diğer İsimleri: Toros Çamı

Kullanılan Kısımları : Tomurcukları, dikenleri ve reçenesi

Toplama Zamanı : Tomurcuklar ilk baharda, dikenleri ve reçinesi, sonbaharda toplanır.

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Karaçam tomurcuklan süt içinde kaynatılarak içilirse cilt hastalıklarına, nefes yolları nezlesine, nefes darlığına (astıma) öksürüğe ve romatizmaya çok iyi gelir.
Haricen Kullanılışı: Kara çam dikenleri kaynatılır, suyu ile banyo yapılırsa eklem yerleri ve adale ağrılarını giderir, cilt hastalıklarına iyi gelir. Karaçam sakızından yapılan merhem cilt hastalıklarını izale eder.

Karaçam yağı romatizma, siyatik, nefes borusu iltihapları, öksürük, akciğer hastalıkları ve böbrek iltihaplarına iyi gelir. Soba yakmak için kullanılan çamın yağlısından gayet ince yongalar halinde yontulur, bir kap içerisine konulur, üzerine saf zeytinyağı ilave edilip hafif ateşte çıraların rengi kızanncaya kadar kaynatılır, soğuyunca bir kaba süzülür, bu yağ ile göğüse masaj yapılırsa göğsü yumuşatır, bronşit ve nefes darlığını (astım) tedavi eder. Yağlandıktan sonra göğüs yünlü bir şeyle sarılmalıdır. Bademcik iltihabında çıra kaynatılır, suyu ile gargara yapılır.

Diş temizliğinde çam yakılır. Kömürünün tozu ile dişler ovulur.

Çam katranı bazı dermatozlarda, sedefte, kepekli egzama ve sivilcelerde kullanılır.

Çam Ağacı Kabuğu:

Kullanılışı: Kuru gövde kabuğu ishal kesici olarak kullanılır. 1 bardak kaynar suya, toz edilmiş 10 gr kabuk konur, 10 dk bekletilir, günde 2-3 bardak içilir.

Çam Filizi:

Dahilen Kullanılışı: 50 gr çam filizi 1 kilo suda kaynatılır, süzülür ve bir müddet içmeye devam edilirse dermansızlık ve zafiyete iyi gelir, kuvvet vericidir, vücudun mukavemetini artırır. Çam filizlerinden hazırlanan hülasalar ile yapılan ilaçlar, vitaminler ve enzimler ihtiva eder. Kuvvet verici, vücudun mukavemet ve kudretini artırıcı olarak kullanılır.

75 gr çam filizi 1 kilo suya, konulur. 1 gece bekletilir, kaynatılır. 10 dk bekletilip süzülür. Balla tatlandırılır, günde 2 fincan içilirse, astım, nezle, boğmacaya çok iyi gelir. Ayrıca kanı temizler, sıcak olarak içilmelidir. Soba çamı su içerisine ıslatılır 1 gece bekletilir, bu sudan devamlı içilirse çam filizinin faydalı olduğu yerlerde aynı şifayı temin eder.

Çam Kozalağı:
Astım, öksürük, bronşit, grip, nezle ve balgama karşı 5 adet yeşil çam kozalağı doğranıp üzerine su konur. 24 saat bekletilir, yarım saat kaynatılır. Şeker veya balla tatlandırılır, elde edilen maviden günde 3 çay kaşığı içilir. Veya 1 bardak suya, 4-6 gr ufalanmış taze kozalak konur, 10 dk kaynatılır, tatlandırılır, günde 1 bardak içilir.
Veya taze kozalak suya konulur, 1 gece bekletilip içilir.

Astım ve bronşitte 4 kilo suya, 20 adet kozalak parçalanıp konur, üzerine 1-1,5 kilo limonun suyu sıkılır, 1 kilo kalıncaya kadar kaynatılır, sabahları aç karna 1 çay bardağı içilir.
ÇAM KATRANI-KATRAN KÖPÜĞÜ

Çam katranı köpüğü, nefes darlığında katran köpüğü meyam balı ve anasonla beraber macun yapılır, günde 1 kaşık yenir.

5 gr katran köpüğü mesteki sakızı ile içilirse devamlı baş ağrısına, saraya, akciğer veremine, kan tükürmeye ve mide ağrısına iyi gelir.

Sevda ve balgamdan olan hastalıklarda şifalıdır, gözü kuvvetlendirir, îstiskaya (vücutta su toplanması) faydalıdır. Migrende 4 gr katran köpüğü bir miktar sirke ile içilir. Katran köpüğü siroza karşı ve veremde faydalıdır. Romatizma, siyatik gibi hastalıklarda ağrı dindiricidir.

(Katran köpüğü, çam katranının su ile karıştırılarak çalkalanması neticesi üzerinde meydana gelen köpüktür, üzerinden alınıp kullanılır.)

Çam katranı antiseptik ve antikaral etkilidir, bronşit, sistit, üretritte faydalıdır. 1 fincan suya, 0,5-1 gr konulup içilir veya 1 parça şekere damlatılıp yenilir. Çam katranı arpa veya leblebi unu ile hap yapılarak mide hastalıklarına karşı kullanılır.

Haricen Kullanılışı: Katran, sedef hastalığı ve kronik egzamada yararlıdır, ham kömür katranı % 1 – % 10 arasında çinko merhemiyle karıştırılıp veya olduğu gibi yada aseton, benzin gibi eriyiklerde sulandırılarak deriye sürülür.

Uyuzda, yaraların temizlenmesinde, saçların kepeklenmesine karşı kullanılır.

Dişeti çekilmelerinde dişlere katran sürülürse iyi olur.

Katran özellikle egzamada faydalıdır, egzamanın akut safhasından sonra kullanılmaktadır. Akut devrede % 1 fenol veya diğer bir antiseptik eklenmiş kalamin sürülür, kaşınmanın giderilmesi için aspirin veya parasetamol kullanılır.

Bazı dermatozlarda sedefte, kepekli egzamada ve sivilcelerde kullanılır.

Katranın kanser oluşumuna yol açtığı söylenirse de insanda yıllar boyu sürülmedikçe kanser yapmaz.

Sarı Katran (Sedirağ, Katran ağ):Sarı katran elde edilen ağacın dalları kaynatılır, elde edilen suyundan içilirse içteki ve dıştaki yaraları iyi eder.

Gül ve zeytinyağı ile kaynatılır, suyu saçlara sürülürse dökülmelerini önler.

Meyveleri bal ile macun yapılıp yenilirse göğüs ağrılarına ve öksürüğe iyi gelir.

ÇAM SAKIZI -PİNUS PİNACEAE

Kozalaklı çamların gövdesinde meydana gelen sakız.

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Akciğer iltihabında, öksürük kesici, sesi açıcı, idrar söktürücü ve mideyi kuvvetlendirici olarak kullanılır.

Solunum ve idrar yolları hastalıklarında etkili bir antiseptiktir, akciğer yanmalarına iyi gelir, yan ağrılarına, mafsal ağrılarına faydalıdır.

Kullanılışı: Günde 0,50-2 gr hap halinde kullanılır. Tahriş edici olması dolayısı ile böbrek rahatsızlığı olanlar kullanmamalıdır.

Haricen: Basurda 10 gr çam sakızı, 5 gr un, 5 gr toz karabiber kafi miktarda badem yağı ile birlikte kaynatılır, yumurta akı ilavesi ile merhem yapılır. Basur memeleri üzerine konulursa memeleri anında düşürür.

ÇAM TEREBENTİ ESANSI

Dahilen Kullanılışı: Çam yaprağı esansı göğüs nezlesinde, balgam söktürücü, yatıştırıcı ve bel soğukluğunda (antiseptik) olarak günde 1-3 damla 1 kesme şekere damlatılarak yenilir.

Karaciğer yağlanması ve astımda çamterebenti esansı, kekikyağı, mersin yağı, portakal yağı, biberiye yağı sabah aç karnına gece yatarken 1 çay bardağı su içine 5′er damla damlatılıp içilir..

Haricen Kullanılışı: Merhem halinde romatizmada ağrıyan yerlere sürmek sureti ile kullanılır. Çam kozalağı 5 bardak suya, 2 avuç parçalanmış kozalağı ve iğnelerinden konulur, kaynatılır. Buharına yüz tutulursa cildi güzelce temizler cilt şeffaf ve gergin olur. Bu su ile saçlar yakınırsa saçları parlatır, dökülmeyi önler, saçları canlandırır.

Çam Fstığı, Çan Çiçeği ve Çatlak Otu

ÇAM FISTIĞI (İRMİK FISTIĞI) -SEMENPNAERUM

Şişmanlatıcı, vücut gevşekliğini ve zafiyetini giderici, akciğer vereminde, kan tükürmeye ve öksürüğe iyi gelir, mesane ve böbrek iltihaplarında, sırt, bel, siyatik, romatizma ve sinir ağrılarında faydalıdır, mesane taşlarını parçalar, ruhi çöküntüyü giderir, kalp hastalıklarında faydalı olur, balla macun yapılıp yenilirse cinsi arzuyu artırır, meniyi çoğaltır.

Romatizmada 50 gr çam fıstığı 50 gr toz havlıcan, 50 gr toz zencefil yeteri kadar balla macun yapılır, günde 3 defa 1 ceviz büyüklüğünde yenir (bizzat denenmiştir). Çam fıstığı yağı; göğüs tutukluğunda çam fıstığı yağı içilir.

ÇAN ÇİÇEĞİ -AQİLEGİA VULGARİS

Diğer İsimleri: Hanım Eldiveni

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Dalak, karaciğer ve safra kesesi rahatsızlıklarına iyi gelir.

Kadınlarda beyaz akıntıyı giderir, aybaşı rahatsızlıklarında faydalıdır.
Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, bir miktar bitki konur, 10 dk bekletilip, günde 2 bardak içilir.

Haricen Kullanılışı: Çiçek açma zamanı toplanan yaprakları gözlerin üzerine konursa gözleri dinlendirir, kuvvetlendirir.

ÇATLAK OTU -BONGARDİA CHRYSOGONUM
Diğer İsimleri: Patı Patı

Dahilen Kullanılışı: İdrar yolları hastalıklarında, basur ve prostata karşı kullanılır, çok etkili olduğu söylenmektedir.
Kullanılışı: 1 bardak suya, 4-6 gr ince doğranmış yumru konur, 10 dk kaynatılıp içilir.

Çayır Düğmesi, Çayır Kraliçesi

ÇAYIR DÜĞMESİ -SANGUİSORBA MİNORSCOP

Kullanılan Kısımları : Kökü ve bitki

Kullanıldığı Yerler:

Kaşıntılarda, iştah açıcı, gaz giderici, sindirim sistemini düzenleyici, idrar söktürücü, ishal kesici, kan temizleyici ve kan dindirici, basurda ve menapoz rahatsızlıklarında kullanılır. İshal kesmek için taze kök kullanılabilir.

Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 10-12 gr ufalanmış bitki kök, sap konur, 10 dk bekletilir, günde 2 bardak içilir. Çayır düğmesi yağı;

boğaz iltihabı, soğuk algınlığı ve bronşite çok iyi gelir.

Haricen Kullanılışı: Çayır düğmesinin taze köklerinden sıkılarak elde edilen mayi ile gargara yapılırsa ağız ve boğazdaki iltihapları giderir veya yara ve yanıklarda kaynatılan su ile pansuman yapılır.

Kullanılışı:

1 bardak suya, 10-15 gr ufalanmış bitki konur, 5-10 dk kaynatılır, ılıyınca gargara yapılır.

ÇAYIR DÜĞMESİ: (TIBBI ÇAYIR DÜĞMESİ) SINCAN OTU -SANGUİSORBA OFFİCİNALİS

Çayır düğmesinin kullanıldığı yerlerde kullanılır.
ÇAYIR KRALİÇESİ -FİLİPENDULA ULMARİA

Diğer İsimleri: Ergeç Sakalı, Keçi Sakalı, Teke Sakalı

Kullanılan Kısımları: Köksap ve sapları

Toplama Zamanı: Ağustos-Ekim

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Pankreası çalıştırır, insülin ifrazatını artırır, insüline karşı muafiyet kazanan şeker hastalıklarına çok faydalıdır.

Anne sütünü artır, mide ve bağırsak ağrılarında, terletici ve idrar söktürücü, ishal kesici, kan temizleyici; sinir gerginliklerini giderici, kalp zafiyetinde kalbi kuvvetlendirici, nefes darlığında, idrar yolları, böbrek ve mesane iltihabında, nezle ve soğuk algınlığında haşlaması balla tatlandırılıp içilir.

Keçi sakalının haşlaması grip, boğaz hastalıkları ve romatizmaya karşı son derece faydalı bir devadır.

Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 1 tatlı kaşığı çiçekli dallarından bitki konur, 10 dk bekletilir, 1 günde tüketilir.

1 bardak suya, 1 tatlı kaşığı bitki konur, 8 saat bekletilir, arasıra çalkalanır, 1 günde tüketilir.

Haricen Kullanılışı: Diş çekiminden sonra meydana gelen ağrıların izalesi ve iltihapların giderilmesi için haşlanan keçi sakalı suyu ile gargara yapılır.

Boğaz iltihaplarında ve diş ağrılarında bu su ile gargara yapılır. Kök sap toz haline getirilir, vazelinle 1-5 nisbetinde karıştırılır, romatizmalı yerlere ve derideki sivilcelere sürülür.

Çayır Papatyası, Çayır Sedefi Kökü

ÇAYIR PAPATYASI – BELLİS PERENNİS

Diğer İsimleri: Koyun Gözü

Kullanılan Kısımları: Çiçekleri

Toplama Zamanı: Nisan — Temmuz

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: İdrar artırıcı, öksürük kesici, müshil ve kuvvet vericidir. Soğuk algınlığında faydalıdır, bağırsak iltihaplarına çok iyi gelir. Çayır papatyası karaciğerin dostudur, şeker hastalarına hararette tavsiye olunur.

Kullanılışı: Yarım bardak suya, 2-3 tatlı kaşığı ince kıyılmış bitki konur, 8 saat bekletilir, süzülür, 1 günde tüketilir.

Bağırsak iltihabında 1 bardak kaynar suya, 5 gr kuru çiçek konur, 10 dk bekletilir, 1 günde tüketilir.

Metabolizma bozukluklarında koyun gözü taze çiçeklerinden şurup yapılır günde 1 bardak sıcak olarak içilir veya taze çiçekler sıkılır, günde 3 defa 1 çay kaşığı olarak içilir.

Haricen Kullanılışı: Haşlanan bitki artıkları deri iltihaplarında, şişliklerde ve egzamada lapa şeklinde kullanılır.

ÇAYIR SEDEFİ KÖKÜ -THALİCTRUM FLAVUM

Kullanılan Kısımları : Kök ve sapları

Kullanıldığı Yerler: Müshil ve idrar artırıcıdır.

Kullanılışı: 1 bardak suya, 20 gr kök sap konur, 10 dk kaynatılıp içilir. (Müshil etki için)

Çınar Kabuğu, Çiriş Otu Kökü

ÇINAR KABUĞU -PLATANUS ORİENTALİS

Diğer İsimleri: Kavlan, Doğu Çınarı

Kullanılan Kısımları : Gövde ve dal kabukları ve yaprakları

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: İshal kesici ve ateş düşürücü olarak kullanılır, kadınlardaki beyaz akıntıyı keser.

Ağaç kabuğunun suyunu içmek sara hastalığına iyi gelir.

Kullanılışı: 1 bardak suya, 10 gr ufalanmış kabuk veya yaprak konur, 10 dk kaynatılır, günde 3 kaşık içilir.

Haricen Kullanılışı: Antiseptik olarak göz hastalıklarında, banyo şeklinde, yanık yaralan ve cerahatli çıbanlarda yıkama ve pansuman şeklinde kullanılır. Saçları besler, kepeği giderir.

Kullanılışı: 1 bardak suya, 10 gr ufalanmış kabuk veya yaprak konur, 10 dk kaynatılıp kullanılır. Ağaç kabuğu sirke ile kaynatılır, gargara yapılırsa diş ağrısını keser, sedefte ağaç kabuğu ve taze meyvesi (kozalağı) sirke ile merhem haline getirilip hastalıklı uzva sürüldüğünde faydalı olur.

Kabuğu yakılır, külü beras hastalığına (vücuttaki lekeler) sürülürse faydalı olur. Yapraklan lapa haline getirilir, mafsal ağrılarında ve şişliklere konulduğunda şifalı olur veya kaynatılır, hastalıklı uzuv bu suyun içine sokulur, iltihaplı yaralarda toz haline getirilip yaranın üzerine serpilir.

ÇİNGENE OTU -LYCOPUS EUROPAEUS

Diğer İsimleri: Kurt Ayağı

Dahilen Kullanılışı: İshal kesici, kan dindirici ve ateş düşürücüdür.

Çingene otu troid bezinin lüzumundan fazla çalışmasını önler. Bu hastalığın sebebiyet verdiği kalp çarpıntısını giderir.

ÇİRİŞ OTU KÖKÜ -ASPHODELÜS AESTİVUS EREMU- RUS SPECTABİLİS

Diğer İsimleri: Sarı Çiriş

Kullanılan Kısımları: Kökleri

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen: Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser, memeli basuru tedavi eder, mafsal ağrılarını dindirir, idrar söktürür, aybaşı kanınıda çoğaltır.

Haricen Kullanılışı: Saç kıran tedavisinde kullanılır, deri sivilcelerinde, çıban, kabarcık ve benzeri yerlerde kullanılır.

Yaralarda et bitirmek için ve saç kıran tedavisinde yumruları sıkılır. Elde edilen suyu hastalıklı bölgeye sürülür. Uyuz ve frengi tedavisinde merhem yapılarak kullanılır.

Çocuk fıtığında çiriş, arpa unu ile karıştırılır, sirke ile hamur haline getirilir,lapa şeklinde fıtığın üzerine konulur.

Çilek Yaprağı

ÇİLEK YAPRAĞI -FRAGARİA VESCA

Kullanılan Kısımları : Sapı, yaprakları, kökü, meyvesi, Kök, yaprak veya sapları

Kullanıldığı Yerler:
Dahilen Kullanılışı: iştah açıcı, mide ve bağırsak bozukluklarında, idrar söktürücü, öksürük ve benzeri rahatsızlıklarda yumuşatıcı araç olarak, göz zafiyetini giderir, idrar yoları tıkanıklığında, dişleri kuvvetlendirir, ciğerlerin şişkinliğini gidermede faydalıdır, nezlede çok faydalıdır, yüksek tansiyonu düşürür, gut‘u tedavi eder, böbrek ve mesane taşlarının düşmesini sağlar, bağırsak kurtlarını döker, kansızlıkta ve sarılıkta faydalıdır, böbrek ve mesane hastalıklarının iyileşmesinde yardımcı olur, sinirleri güçlendirir, karaciğer kifayetsizliğini ve şişkinliğini giderir, vücudu kuvvetlendirir, hasta olmayı önler, karında biriken suyu boşaltır, karaciğeri ve bağırsakları çalıştırır, kollestrolü düşürür, anjinde faydalıdır, ishal kesicidir.

Taze çilek yaprakları çay yerine devamlı içildiğinde ergenlikleri yok eder gut’ta faydalıdır, sanlığa çok iyi gelir. Tehlikesiz ve etkili bir bitkidir.

Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 6-10 gr kök, yaprak veya sap konur, 10 dk bekletilir, günde 3-5 bardak içilir.

1 bardak kaynar suya, 6-10 gr ince kıyılmış çilek kökü veya saplarından konulur, 5-10 dk kaynatılır, 30 dk bekletilir, günde 3-5 bardak içilir.

Kök veya saplar töz haline getirilir, günde 3 defa 4 gr içilir. 1 bardak kaynar suya, 20 gr ufalanmış yaprak konur soğuyunca süzülür, günde 3-5 bardak içilir. Veya kuru yapraklar toz haline getirilir, günde 3 defa 4 gr içilir. Çilek Meyvesi:

İdrar söktürücü, terletici, karaciğer rahatsızlıklarında, podağrada Avitaminoz vs. hallerinde kullanılır.
Hastalıklarda tedavi maksadıyla yemeklerden 1 saat önce 100 gr çilek yenir.

Bahçe çileklerinden yapılan sade çilek hülasası safra bozuklarının tedavisinde safra ifrazatı yetersizlikleri, ifrazat azlığı, safra yollarında bozukluğa bağlı tıkanıklık halleri, safra taşlan, karaciğerde parankim bozuklukları, iştahsızlık vs hallerde kullanılır.
Çilek şurubu, ateşi düşürür, cilde güzellik ve tazelik verir.

Haricen Kullanılışı: Çilek yaprağı haşlanır. Bu su ile ergenlik sivilceleri ovularak yıkanırsa ergenlikleri yok eder.
Bu su ile ağız çalkalandığında diş dibi taşlarını eritir. Çilek ezilir, suyu ile yüzdeki sivilceler ovulursa sivilceleri giderir.

Çilek yaprakları sıkılır, elde edilen su ile yüze masaj yapılırsa çilleri giderir. Yüzü temizler. Çilek ezilir, suyu ile baştaki saçsız kısımların üstüne masaj yapılırsa yeniden saç bitirir. Aynı su ile yüz ve burun ovularak masaj yapılırsa yüzdeki rahatsızlık veren kırmızılığı giderir. Akşam yatarken yapılır, Sabah bol ılık su ile yüz temizlenir.

Çingene Otu, Çit Sarmaşığı ve Çiriş Otu

ÇİNGENE OTU -LYCOPUS EUROPAEUS

Diğer İsimleri: Kurt Ayağı

Dahilen Kullanılışı: İshal kesici, kan dindirici ve ateş düşürücüdür.

Çingene otu troid bezinin lüzumundan fazla çalışmasını önler. Bu hastalığın sebebiyet verdiği kalp çarpıntısını giderir.
ÇİRİŞ OTU KÖKÜ -ASPHODELÜS AESTİVUS EREMU- RUS SPECTABİLİS

Diğer İsimleri: Sarı Çiriş

Kullanılan Kısımları: Kökleri

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser, memeli basuru tedavi eder, mafsal ağrılarını dindirir, idrar söktürür, aybaşı kanını çoğaltır.

Haricen Kullanılışı: Saç kıran tedavisinde kullanılır, deri sivilcelerinde, çıban, kabarcık ve benzeri yerlerde kullanılır.

Yaralarda et bitirmek için ve saç kıran tedavisinde yumruları sıkılır. Elde edilen suyu hastalıklı bölgeye sürülür. Uyuz ve frengi tedavisinde merhem yapılarak kullanılır.

Çocuk fıtığında çiriş, arpa unu ile karıştırılır, sirke ile hamur haline getirilir, lapa şeklinde fıtığın üzerine konulur.

ÇİT SARMAŞIĞI -CONVOLVULUS SEPİUM

Diğer İsimleri: Ak Sarmaşık

Kullanılan Kısımları : Çiçekli dalları ve kökü

Kullanıldığı Yerler:
Dahilen Kullanılışı: Çiçekli dalları ve bilhassa kökü safra söktürücü, müshil, idrar ve ter söktürücü, mide ve bağırsak nezlesinde çok faydalıdır. Ateş düşürücüdür. Kabızlığa karşı kökleri toz haline getirilir, günde 2 çay kaşığı içilir. Uzun müddet kullanılmamalıdır.

Zatürreye karşı kurutulmuş çiçeklerinden yapılan çaydan günde 3 fincan içilir.

Haricen Kullanılışı: Yorgun ve sızlayan ayaklara çiçekleri ezilerek elde edilen suyu sürüldüğünde acılarını dindirir ve rahatlatır.

Çitlenbik Yaprağı ve Çivit Otu

ÇİTLENBİK YAPRAĞI -CELTİS AUSTRALİS

Kullanılan Kısımları: Yaprakları, genç sürgünleri ve kökleri

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Kökleri sara hastalığına karşı kullanılır. Yapraklar ve genç sürgünler ishal kesicidir. Meyvesi yenilirse ağızdan akan salyayı kurutur, vücudu çok çabuk şişmanlatır, öksürüğü keser, mide ağrılarını dindirir, dalağa faydalıdır.

Kullanılışı: İshal kesici olarak 1 bardak kaynar suya, 10 gr ufalanmış yaprak veya taze sürgünlerden konur, 10. dk bekletilir, günde 2-3 bardak içilir. Meyveleri yenilebilir.

Sara‘da; 1 bardak kaynar suya, 10 gr ince kıyılmış kök konur, 10 dk bekletilir, günde 2-3 bardak içilir. Çitlenbik sakızı solunum yolu rahatsızlıklarında çitlenbik sakızından günde 0,2 -0,5 gr içilir.

Haricen Kullanılışı:Yaprakları kaynatılır, suyu ile baş yıkanırsa saçları, siyahlaştırır, yaraları iyi eder, ayak terlemelerini keser. (Ayaklar, kaynatılan suyun içine sokulur). Taze yaprakları ezilir suyu başa sürülürse saçları siyahlaştırır.

ÇİVİT OTU -İSATİS TİNCTORİA

Çivit otu bitkisi yara iyi edici ve ishal kesici etkilerede sahiptir.

Çivit otu tohumu göz tansiyonunda göze inen suyu giderir ve gözü iyileştirir.

Çoban Çantası

ÇOBAN ÇANTASI -CAPSELLA BURSA PASTORİS

Diğer İsimleri: Civcive- Civelek-Çıngıldaklı Ot- Çıtlık

Kullanılan Kısımları : Çiçekleri dalları (kurutulmuş)

Toplama Zamanı : Çiçek açma zamanında

Kurutma Şekli: Buruşuncaya kadar güneşte sonra gölgede

Kullanıldığı Yerler:

Dahilen Kullanılışı: Atardamar tazyikini düşürür, rahim kaslarında takallusu kuvvetlendirir, kan damarları çevresini büzer, adet kanamalarını azaltır ve düzenli olmasını sağlar. Menapoz dönemi rahatsızlıklarında faydalıdır.

Kuvvetli kan dindiricidir, rahim, akciğer, mide, bağırsak, böbrek, burun ve benzeri kanamalarda kanamayı durdurur. Böbrek kum ve taşlarını dökmede faydalıdır.

Deveran bozukluklarına yüksek ve düşük tansiyona iyi gelir.

İshal kesici ve idrar artırıcıdır.

Göğüs hastalıklarında faydalıdır.

Basurda, variste kullanılır.

Şişmiş damarların zamanla büzülmesini sağlar.

Kanın pıhtılaşmamasında, karaciğer şişmesinde faydalıdır.

Kullanılışı: 4 bardak soğuk suya, 3 tatlı kaşığı ince kıyılmış bitki konur, 8 saat bekletilir, süzülür, kanamaları kesmek için 1 günde tüketilir.

Veya 4 bardak kaynar suya, 3 tatlı kaşığı ince kıyılmış bitki konur, 10 dk bekletilir, 1 günde tüketilir. Menapoz döneminde adetten kesilen kadınlar 4 hafta süreyle günde 2 bardak çoban çantası çayı içmeli sonra 3 hafta ara verip tekrar devam etmelidir.

Böylece menapoz dönemi sıkıntılarına yakalanmaktan kurtulurlar. Çoban çantası hatmi ile beraber haşlanıp içilirse böbrek ve idrar torbasındaki iltihap ve rahatsızlıklara iyi gelir.

Adale gevşemesi, rahim ve bağırsak düşmesinde aslan pençesi çayı ile karıştırılıp içilmelidir. Bu tedavi esnasında günde 4 fincan aslan pençesi çayı içilmelidir.

Haricen Kullanılışı: Kadınlardaki kasık çatlaklarında, variste, şişmiş damarların tedavisinde, çoban çantası hülasası ile dıştan ovmak sureti ile faydalı olur. Ovma aşağıdan yukarıya doğru yapılmalıdır.

Kanlı basurda kaynatılan çoban çantası suyu lavman, yıkama veya oturma banyosu olarak kullanılır.

Emzikli annelerde göğüslerde sertleşme ve ağrı varsa aynı su ile kompres yapılır, bitki lapa olarak konulur.

Her çeşit adale ağrıları için bitki en büyük yardımcıdır, adale ve mafsal ağrı ve şişkinliklerde taze bitki ufak ufak doğranır şaraba yatırılır, 10 gün güneşte bekletilir ve günde birkaç defa bu usare ile ağrıyan uzuvlar ovulur, bu terkip yaralarda da daha faydalıdır.