Menopozda Duygusal Değişiklikler

DUYGUSAL DEĞİŞİKLİKLER
Pek çok kadın için menopozun en önemli belirtileri duygu­sal değişikliklerdir. Ağlama nöbetleri, keyifsizlik, huzursuzluk ve bunalım çok sık görülen durumlardır. Bellek, karar verme yeteneği, hızlı düşünme, isabetli düşünme gibi zihinsel işlevler de yavaşlayabilir.
Menopozda kadın kendini daha kaza yapmaya yatkın, daha değişken ve daha güvensiz duyabilir. Bundan bağımsız olarak, 50 yaşlarındaki bir kadın kişisel bir bunalım yaşıyor da olabilir. Çocukları büyümüş, evden ayrılmıştır, kendisine gereksinimle­ri olmadığını duyumsayabilir; ergenlik çağındaki ya da yeni ev­li çocuklar da sorunların kaynağı olabilir. Kadın işine devam et­memişse, kendini yaşamasının hiçbir anlamı olmayan, gereksiz bir kişi olarak görür; çalışıyorsa, işini sıkıcı ve anlamsız bulabi­lir. Kendi anne babasmın yaşlandıkça kendine daha fazla ba­ğımlı olduklarını görebilir, bunu bir baskı olarak duyar. Arka­daşlarında ciddi hastalıklar çıktığını görür; kimi arkadaşları ölür. Bu sorunlar hormon tedavisi ya da başka bir tıbbi tedavi ile çözülemez.
Her kadının kendi sorunlarını kendi basma çözmesi gerek­mez. Bunu her zaman yalnız başına yapması gerekmez. Orta yaş bunalımı konusunda yardımcı olmak isteyecek ya da bu ko­nuda uzman birini önerecek doktorlar vardır. Yaşam biçimini değiştirmekten başka, menopozun ruhsal belirtilerini gidermek için yapılacak çok şey vardır. Araştırmalar menopozdaki kaygı ve bunalımın tek başına antidepresan ve trankilizan gibi dep­resyon ilaçlarına yanıt vermediğini göstermiştir. Bunlar ancak destek olarak alınabilir. Bu konuda uzman olanlar tıbbi tedavi­nin temelinin hormon tedavisi olduğunu düşünür. Menopoz hormon eksikliği yüzünden ortaya çıkan bir durumdur, ruhsal belirtilerin başlıca nedeni de bu eksikliktir. Ruhsal sorunlarınızı tartışmak için doktora gittiğinizde, yalnızca antidepresan ya da trankilizan vermeye kalkarsa hormon tedavisi konusunu açın. Ciddi ruhsal sorunlar ve vücudunuzdaki değişiklikler için hor­mon tedavisi yaptırmakta güçlük çekiyorsanız, bir başka dokto­run, örneğin bir kadın hastalıkları uzmanının düşüncesini alın. Menopozla beraber baş ağrılarında da bir artma görülür. Ço­ğu kadında bu baş ağrılarının nedeni daha çok duygusal değişikliklerdir.

Menopoz Döneminde Psikolojik Sorunlar

MENOPOZDA PSİKİYATRİK SORUNLAR
Türkiye’de de çağdaş tıp günümüzde olaylara sadece biyo­lojik gözle bakmamaktır. Tamamıyla organik olarak bilinen has­talıklar bile artık bedensel, ruhsal ve toplumsal anlayışla ve ge­nel sistem modeli içinde ele alınıp değerlendirilmektedir.
56459127


Me­nopoz dönemi biyolojik, psikolojik ve toplumsal boyutu olan önemli bir yaşam dönemidir. Kadınlar için doğal olan bu dö­nem bazılarında sorunlu seyrederek o kadınların yaşamlarını etkiler. Menopoz tablosu efsanelerle, batıl inançlarla, tabularla, korkularla iç içe geçmiştir. Örneğin Anadolu’da birçok kadın aylık kanamalarına bağlı olarak büyük bir rahatlama ve ferahla­ma hissettiklerini belirtmektedir. Bu kadınlara göre dışarıya atı­lan bu kan pis ve kirli olup birçok olumsuzluğa ve kötülüğe, hatta hastalığa neden olabilecek istenmeyen şeyleri de berabe­rinde alıp götürmektedir. Bu görüşlerin Türklerin geçmişteki Şamanist inancının bugüne yansıması olduğunu ileri sürenler vardır. Bu dönemin sonunda kadınlar kendilerini pislikten ve kötülükten arınmış olarak hissetmektedir.

Yapılan açıklamalar menopozun inançlar ve ilkel düşünce­lerle bağlantılı olduğunu da göstermektedir. Özellikle üretme ve yaratmayı kadın yaşamının sadece biyolojik alanına tutsak etmiş, bunu yaşamın başka boyutlarında örneğin iş, sanat gibi alanlarda gösteremeyen kadında menopoz döneminde belirgin bir bunalım ortaya çıkmaktadır. Böyle bir bunalım içine giren kadınlar kuşkusuz menopozun doğal bir süreç olduğunu kabul etmemişlerdir ve onlar buna daha da yatkındırlar.

Menopoz Döneminde Uyku Sorunu

Mus dediğimiz bölgeden kaynaklanan bazı nöral, yani sinirsel yollarla ilgili, bazı hormon salgılarına bağlıdır. Yaş ilerledikçe erkeklerde görülen uykusuzluk sorunu, daha doğrusu uyuyamama sorunu kadınlardakine de benzerlik arz eder. Araştırma­cılar uykusuzluğun multi faktöriyel denen yani çok çeşitli et­kenlere bağlı olduğunu, bu arada kişilik yapısının, toplumsal kültürel etkenlerin kadının duygusal yaşamını ve genel iyilik durumunu etkilediğini daha ileri sürmektedirler. Bu etkileşimin Me­nopoz döneminde daha da fazla olduğu belirtilmektedir.
Menopozda Uyku Sorunu


Vücutta yapılan östrojenler, vücutta iletişimin sağlandığı si­nirlerdeki nörotransmitterler denilen iletişim noktalarını etkile­mektedirler. Bunlar da beyinde uyku mekanizmasında önemli yer tutan serotonin denen maddenin salgılamasını etkiler. Me­nopozda östrojen seviyesinin azalmasına bağlı olarak yukarıda değindiğimiz nörotransmitterlerde iletişim negatif yönde geliş­mekte ve uykuya yardımcı olan serotonin dediğimiz maddede azalmalar olur. Bazı araştırmacılar menopozdaki uykusuzluğu bu şekilde açıklamaya çalışmaktadırlar:

Ancak bu klinik şikâyetlerin her kadında aynı şiddette olma­dığını görüyoruz. Bazı kadınlar menopoz şikâyetlerini oluştu­ran belirtileri çok hafif bir şekilde yaşamakta, hatta bazıları da bu yılları hiçbir şikâyet olmadan atlatmaktadırlar. Uykusuzluk dahil bütün bu şikâyetlerin her kadında menopozda görülmedi­ğini saptamaktayız. Bazı araştırmacılar bu görülen biyolojik şikâyetlerin kadının duygusal yapısı ve kişisel psikososyal et­kenler ve kadının dinginliğinin derecesine bağlı olduğunu ileri sürmektedirler.
Menopozda uykusuzluk şikâyeti olan pek çok kadın hormon tedavisi sonucu bu sorundan kurtulmaktadır.

Menopoz Sonrası Alzheimer Hastalığının Önlenmesi

ALZHEİMER’İN ÖNLENMESİ
Alzheimer, menopoz sonrası kadınlarda sık görülen, kişi ve çevresindekiler için sorunlu bir hastalıktır.
56459127


Geriatrik yaş, yani 65 yaş grubundaki hastanın değerlendi­rilmesi, zaman harcayan bir işlemdir. Demans, unutkanlığın ön planda gittiği birçok hastalığın genel adıdır. Demans yaşlılarda sık görülen hastalıkların başında gelmektedir. Bunun en sık rastlanan tipi ise Alzheimer adlı bir bilim adamı tarafından ta­nımlanan, alzheimer hastalığıdır. Hacettepe Üniversitesi İç Has­talıkları Bölümü Geriatri Ünitesi’nde 2003 yılında yaşlılarda ya­pılan bir değerlendirmede incelemelerin sonucunda yüzde 14.4 demans (bunun yüzde 80′i Alzheimer tipi demans) ve yüzde 21.8 depresyon hastası saptanmıştır. Alzheimer hastalarının yüzde 34′ünde depresyon birlikteliği vardır. Bu sonuçlar dünya verileri ile benzerlik göstermektedir. Demans görülme sıklığı 65 yaş ve üzeri kişilerde yüzde 10 vede 15, 80 yaş ve üzerinde yüzde 30-50′dir.

Alzheimer hastalığının yaşla beraber sıklığı artmaktadır ve beklenen yaşam süresi arttıkça alzheimer hastalığının sıklığının da artacağı düşünülmektedir. Bu hastalıkta tipik bulgular, öğ­renme ve hatırlama güçlüğü ve dil problemleridir. Hasta genel­likle planlama içgörü ve organizasyon yeteneklerini de yitirdi­ğinden bu sorunların farkında değildir. Hastalığın erken evre­lerinde toplumsal ilişkilerini sürdürebilse de, kompleks karar­lar vermekte güçlük çeker. Genellikle hasta yakınları tarafın­dan mevcut bulgular yaşlılığın bir sonucu olarak değerlendiril­diğinden, teşhis 1-2 yıl gecikebilir. Bu hastalar için tipik olan, zaman ve yer kavramının bozulmasıdır. Hastanın başlangıçta kelime hatırlamaktaki güçlüğü, konuşmanın akıcılığında bo­zulmaya ve hatta konuşmanın tamamen yitirilmesine kadar gi­der.

Sağlık ve hukuk açısından ilginç bir örnek vermek istiyo­rum: 85 yaşındaki A.F., 5 Haziran 2000′de, oğlundan habersiz bakıcısı H.G. ile nikahlandı. Oğlu, Sarıyer Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak, akıl sağlığının yerinde olmadığını ileri sürdüğü babasına vâsi tayin edilmesini talep etti. Yetişkin oğul, 6 Nisan 2003′te, babası ve üvey annesi aleyhine evliliğin geçer­sizliği davası açtı. Dava dosyasına 15 Haziran 2005′te giren Ad­li Tıp raporunda, “Evlilik tarihi olan 2000′de A.F.’nin tıbben akıl sağlığının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle evlilik ehliyeti yoktur” saptamasında bulunuldu. Davaya ba­kan Sarıyer Aile Mahkemesi, gelen rapor uyarınca 19 Eylül 2005′te kararını vererek, evliliğin iptal edilmesine hükmetti. Ül­kemizde bu hastalık yeterince tanınmadığı için bu hastalığa ya­kalanmış yaşlı insanların bu ve benzeri şekilde kandırılmaya çalışıldığını sık olarak duymaktayız. Bu hastalıkla ilgili bu ör­nek vakayı bazı kimseleri koruyacağı düşüncesiyle burada yer veriyorum.

Birinci dereceden akraba, anne baba veya kardeşte alzheimer hastalığının varlığının, demans gelişme riskini üç kat artır­dığı tespit edilmiştir.
Ostrojen eksikliğinin ve menopozun, bu hastalığın meydana gelişindeki rolü tartışmalıdır. Bazı yayınlarda ostrojen eksikliği­nin beyindeki kan akımını, nöronların uyarılmasını, beyindeki glial hücrelerin gelişimini ve maddelerin salgılanmasını etkile­yebileceği tespitlerine yer verilmiştir.
Genel olarak yaşamın uzaması sonucu, bu hastalığın daha sık görüldüğü artık bilindiğine göre, burada önemli olan bu hastalığın başlangıcında insanların uyanık olması gerekmekte­dir. Menopoz çağında olandan çok onun çevresinin ve çocukla­rının uyanık olması ve belirtiler başladığında hemen hekime başvurması gerekir. Bu şekilde kişide hastalık ilerlemeden ne gibi önlemler alınabileceği kararlaştırılmalıdır.

Ruhi Bunalım Üzüntü Ve Sıkıntılar

Ruhi Bunalım Üzüntü Ve Sıkıntılar
Kanser, yüzyıllarca tedavi edilemiyen kötü bir hastalık olarak ta­nınmıştır. Çünkü, bir çok salgın ve sonunda çok defa öldürücü olan hastalıklara karşı tedavi usulleri ve önleyici aşılar bulunmuş iken, hâlâ kanserin kesin nedeninin belli olmaması ve geç teşhislerin do­ğurduğu acı sonuçlar insanları bu inanca itmiştir. Hatta, tıp litera­türünde, kanser olduğunu bilince intihara teşebbüs edenlerin bulun­duğu vardır.
insanları, kansere fobi dediğimiz, kanser korkusuna iten en önemli etken ağrıdır. Her hangi bir yerimizde ağrı hissettiğimiz de çoğumuz hemen endişeye düşüyoruz. «Acaba kanser mi oldum?, diye ve hemen kötü kötü şeyler geçiririz aklımızdan. Oysa, çoğumu­zun belinde, sırtında, karnında veya başka bir yerinde duyduğu ağırının nedeni, çok basit bir hastalığa dayanıyor çoğu zaman. Böyle­ce, yersiz endişe ve sinirlenmeler zararlı oluyor sonunda çok kere.
Kanser ile ilgilenen tıp adamları ruhî bunalımların, sıkıntıların, endişe ve sinirlenmenin kansere yol açtığını belirtiyorlar- Bu bilgin­lere göre kansere tutulmamak için insanların en çok di’kkat edecek­leri hususun başında, endişelenmemek ve sinirlenmemek geliyor. Hatta kendisine böyle bir teşhis konsa dahi. Kaldı ki, bu hastalık ile hiç ilgisi olmayan hallerde endişelenmek ve sinirlenmek kadar za­rarlı bir şey yoktur.
Kanserin, kırsal alanlarda yaşayan daha basit ve endişesiz ha­yat sürenlere oranla, kentlerde oturan ve iş (hayatlarında: yorulan, di­dinen ve yıpranan kişilerde daha çok görülmesinin sebebini çevre faktörleri yanında endişenin ve sinirlenmelerin buralarda daha çok fazla yer aldığı şeklinde izah ediyorlar.
Sebep olarak da evvelâ, sürekli üzüntüler, sıkıntılar, sinirlenme­ler ve öfkelenmeler insan organizmasında bazı hormona! bozukluk­lara ve düzensizliklere, sonra da hücrelerin daha çabuk ve kötü bir şekilde yıpranmalarına bağlanıyor. Bilindîğıi gibi, hormona! denge­sizlik ve bozukluk hücreleri etkiler. Oysa, kanserin de bir hücre has­talığı olduğu gerçektir.

Sigara Ve Alkol

SİGARA VE ALKOL
lütün içinde bulunan maddelerin, ayrıca sigara kağıdının yan­ması ile meydana gelen ‘kadranın kuvvetli ve etkili birer karsinojen maddeler olduğu artık bütün dünyada kesinlik kazanmıştır. Sigara­nın yanması ile bu karsinojenlerin etkileri daha da artmaktadır. Bu görüş pipo ve sigara (puro), için de geçerlidir. Sigarayı sonuna ka­dar içmek, dumanı içine çekmek, sönmüş sigarayı tekrar yakmak gj. bi itiyatların sigaranın kanser yapma etkisini daha da çok arttırdığı öne sürülmüştür.
Sigara dumanındaki nikotin, amonyak ve diğer maddeler bronş­ları etkilemekte ve böylece de kanser oluşabilmektedir. Sigara içi­len yerlerde, devamlı veya uzun süre kalmak ve sigara dumanlarını soluk almak, sigara içi (meşe de, içmiş kadar zarar verir. (Kuşkusuz, ayni oranda değil.)
Sigara dışında tütünün diğer şekillerde kullanılması da tek başı­na önemli bir faktör sayılmaktadır, kanser oluşumunda. Nitekim, pu­ro ve pipo içme alışkanlıklarında daha çok dil ve dudak kanseri gö­rülmektedir. Yine, Hindistan, Güneydoğu Asya gibi bazı bölgelerde tütün tozunu emmek veya tütün yaprağını çiğnemek alışkanlıkları var­dır. Bunlarda bademcik, dil, gırtlak ve yemek borusu kanserlerinin sık görüldüğü saptanmıştır.
Şu halde, sigaranın veya tütünün deöfişik şekillerde kullanılma­sı, özellikle akciğer olmak üzere dudak, dil, ağız boşluğu, gırtlak ve yemek borusu kanserlerine sebep teşkil ettiği genel oiarak tüm dün­yada kabul edilmektedir. Dünya istatistiklerine göre, sigara ve tü­tünün çok kullanıldığı bölgelerde, özellikle akciğer olmak üzere say­dığımız organların kanserlerine çok daha sık rastlanmaktadır. Kan­serin görülmesi, içilen sigaranın süresine ve günlük miktar ile oran­tılıdır. Sigara içmeyenler için, sigara dumanında bir çok karsinojenik maddelerin bulunduğunu bir kere daha hatırlatmak yararlıdır. Bu nedenledir ki bazı umumî yerlerde sigara içilmesi yasaklanmıştır
Her ne kadar, dünyaca tütün ve sigaranın kanser yapıcı bir çok faktörleri kapsadığı ve etkilediği kabul edilmiş ise de, bu görüşe karşı sayılı bir kaç bilgin çıkmıştır. Bunlara göre sigaranın gerek ak­ciğerlerde, gerekse gırtlakta meydana getirdiği kanser direkt bir et­ki sonucu değildir. Sigara kronik bronşit yapıyor insanda. Kronik bronşitte, hücreleri tahrip ederek kansere müsait bir zemin hazırlı­yor. Böylece, bunlar, sigaranın direkt değil de emdirekt bir şekilde kansere sebep olduğu görüşündedirler. Sonuç olarak tütün ve si­gara dumanı olsun ister direkt ister endirekt kanser yaptığı tartışma götürmeyen bir gerçektir. Sigarayı filtreli (ve filtreleri sık sık deği­şebilen) ağızlıklarla içmek ancak kısmî bir yarar sağlar.
ALKOLE gelince: Son yıllardaki çalışmalar (özellikle Amerika’­da) eskiden tahmin edilen bir hususun gerçek olduğunu ortaya koy­muştur. Buna göre, aşırı içkinin kansere neden olduğunun saptan­dığı bildirişmektedir. Nitekim, bu hususta gerekli işlemlerin yapılma­sı için Amerika Sa’ğlık Bakanlığı Kongreye bir rapor sunmuştur. Ra­porda çok miktarda, sert içkilerin sürekli içilmesinin ağız, gırtlak, ye­mek borusu, karaciğer kanserlerine yol açtığını bildirmiştir.
özetle, aşırı alkolün, hastalığın meydana gelmesinde, yardımcı bir faktör olduğu kabul edilmektedir.

Çevre Faktörleri

ÇEVRE FAKTÖRLERİ :
Şahsın yaşadığı şehrin hava kirliliği ve derecesi. Bina ve fabri­ka bacalarından, motorlu araçlardan çıkan dumanlarda bulunan zararlı gazlar havada çok yüksek oranlara varmasına yol açmaktadır., istatistikler, akciğer kanserinin, şehir nüfusunda, kırsal bölge nüfu­suna göre sigara içmeyenlerde 2 vede 3 misli, sigara içenlerde 4 misli daha fazla görüldüğünü göstermektedir. Bu nedenle şehirlerin hava kiriili’ğine son yıllarda verilen önem artmaktadır.

Ergenlik Çağına Geçme

Ergenlik, çocukluk çağından gençlik çağına geçme devresidir. Kimi zaman birdenbire olur, kimi zaman yavaş ya­vaş, kimi zaman da pek fırtınalı… iç dünyasının derinliklerinden gelen sesi dinleyen, aynaya baktığında eskisinden çok daha farklı bir görüntüyle karşıla­şan genç kız, değiştiğinin farkına varır. Bu değişiklik onu çok şaşırtır, hatta kor­kutur. Eski haline dönmek ister. Ne var ki; eski hali, bir sisin ardında kaybolmuş gibidir, çok çok uzaklarda kalmıştır.
Eski görüntüsü ile birlikte bütün ben­liğinin de değiştiğini hisseder. Bambaş­ka bir görünüm ve bir dolu problemle koskoca dünyada tek başına kalmış gi­bidir. Yanıldığını anlayabilmesi için ara­dan uzun bir sürenin geçmesi gerekecek­tir. Ancak çok uzun bir süre sonra, ken­disinin canlı bir tohum olduğunu, bir gün olgunlaşıp, filiz vermesi gerektiğini anlayacaktır. Geçirdiği o zor devrenin, aslında hiç de o kadar korkulacak bir şey olmadığını, çocukluğu boyunca içindeki özlerle beslendiğini ve günü geldiğinde de filiz verdiğini daha çok sonra anlayabile­cektir.

Kompleks Nedir?

Kompleks nedir?
Hepimizin hemen her gün kullandığı “kompleks” kelimesine bir açıklık geti­relim: Kompleks nedir, nasıl oluşur? Kompleksler ses çıkaramadan katlan­mak zorunda kaldığımız sıkıcı, acı du­rumlardır. Genellikle, aile çevresinden kaynaklanırlar. Sözgelimi ezik bir anne, aşırı otoriter bir baba, kendisi­nin üstün olduğuna inanan ve bunu her fırsatta belirten bir kardeş veya ağabey, farkında olmadan genç kızda birtakım komplekslerin oluşmasına sebep olurlar.
Ablasının okuldaki olağanüstü başarı­sından ve zekasından boğulmuş bir genç kız. Abla, herkesin takdirini toplayan, akıllı, çalışkan bir kızdır. Ablanın okul­daki başarıları, çocukluğundan beri küçük kardeşe örnek olarak gösterilmiştir. Ailesi, onun da ablası gibi çalışkan, zekî, terbiyeli bir çocuk olarak yetişmesini is­temektedir, ilk zamanlar, yani çocuklu­ğunda, bu, ona çok tabiî ve normal bir olay gibi gelir, öyle ki, bunun dışında bir gelişmeyi anormal bulur. Günbegün içine girmekte olduğu bağımlılık ve aşa­ğılanma tünelinin farkında değildir. Ye­tişkinliğin eşiğine geldiğinde birden bü­tün bunların bilincine varır. Ne var ki, bu sefer de nasıl hareket etmesi gerekti­ğini kestiremez. Kendini bir çıkmazda görür. Son derece isteksiz bir hali var­dır. Âdeta, beceriksiz olduğuna inandır­mıştır kendini. Kafasmdan türlü düşün­celer geçer; “Ablama benzemek istemi­yorum. O olmasa belki daha fazla bir şeyler yapabilirdim. Ama şimdi bu ardı arkası gelmez kıyaslama beni bitiriyor” diye düşünür sık sık. Ancak bu duruma nasıl karşı koyabileceğini de bilmediği için” Böyle gelmiş böyle gitsin” der.
Tabiî yine de için için kendini yer. Ki­mi zaman da karşı koyar. Ne var ki bunu da yanlış bir şekilde yapar. Çevresine karşı inatçı ve saldırgan bir tavır takı­nır. “Ablam çok başarılı çünkü hayal gücünden yoksun, çünkü hep kolay yolu seçiyor. Onda maceracılık hevesi yok,oysa ben, daha değişik bir yol izlemek, da­ha dolu, daha zengin, daha hareketli bir hayat yaşamak istiyorum.” der. Bu is­teklerinin ne olduğunu bilmese bile sü­rekli bu fikri savunur. Ablasına ait şey­ler dışındaki her şey ona güzel gelir.
Bazı ailelerde, bütün ilgi çocuklardan biri üzerinde toplanır. Genellikle de bu ilginin merkezi, büyük kız olur. Anne-baba ve diğer akrabalar, büyük kızın et­rafında bir umut ve beklenti ağı örerler. Bu atmosfer ilerde genç kız için tehlikeli olabilir. Zira o güzel hayaller gerçekleş­meyebilir de. Ancak küçük kız kardeş için böylece çok daha zararlıdır. Yeni yeni ye­şermeye başlayan umutları kırılan, is­tekleri yerine getirilmeyen ve sürekli hor görülüp, aşağılanan çocuk; kendini bir kenara itilmiş hisseder. Aile çevresi­nin bilinçsiz zalimliği, küçük kızın dış görünüş bakımından da kendini yetersiz hissetmesine yol açar. Bu da onun ka­dınlığını derinden yaralar. Ablasının ba­sit bir elbiseyle bile ne kadar güzel oldu­ğunu, oysa kendisinin giydiği çok şık bir elbisenin bile gelişimindeki uyumsuzlu­ğu gizleyemediğini gören genç kız kim­senin kendisini göremeyeceği zamanlar­da gizli gizli ağlar. İnatçı tavırlar takı­nır. Erkek kardeşlerinin müdahalelerine dik kafalılıkla karşılık verir. Ailesine ya­bancılaşır, içine kapanarak kendini yal­nızlığa terkeder. Kimi zaman da isyan­kar bir tavır alır. Genç kızın bu tavrının ardında büyük bir sıkıntı gizlenmekte­dir.

Genç Kızlarda Aşağılık Duygusu

Çirkin ördek
Ablalarının başarısı ve güzelliği altın­da ezilen iki genç kız örneği verdik. Gö­rüldüğü gibi her iki genç kızda da aşağı­lık duygusu yerleşmiştir. Bu gençler arasında, hatta yetişkinler arasında bile oldukça sık görülen bir haldir. Aslında her iki genç kız da kendilerini aşağı gör­meye şartlanmışlar, bunun sonucu ola­rak da, ya içine kapanık, çekingen bir ki­şiliğe bürünmüşler, ya da çözümü, her şeye isyan etmekte bulmuşlardır. Öyle ki, bu yıpratıcı isyandan bile daha garip bir zevk alırlar. Ama çözüm bu olmamalıdır, Her iki durumda da genç kızlar ken­dilerinden daha güzel, daha yetenekli, daha üstün, daha başarılı olarak nitelen­dirilen ablaya bağımlı olmaktan kurtul­malı, kendi kendileri olmaya çalışmalı­dırlar. Ancak, kabul etmek gerekir ki, bunu yapmak pek o kadar kolay değil­dir. Konuya ünlü yazar Andersen’in “Çirkin Ördek” masalı güzel bir örnektir. Bi­lirsiniz, ördekler küçükken pek çirkin­dirler. Andersen’in ördeği de diğeleri gi­bi bir ördektir. Çevresindeki herkes ona çirkin demektedir. Bu duruma çok üzül­mekte, her geçen gün biraz daha mutsuz olmaktadır. Öyle ki sonunda o bile, ken­disinin, dünyanın gelmiş geçmiş en çir­kin ördeği olduğuna inanır. Bundan do­layı da çok acı çeker. Ancak günün birin­de her şeyden önce bir ördek olduğunu anlar. Ve bütün üzüntüleri bir anda son bulur.
Andersen gençliği boyunca aşağılık duygusuyla yaşamış bir kişidir. Uzun yıllar sonra da kompleksten kurtulmuş, “Çirkin ördek”te de kendi durumunu düe getirmiştir. Tabiî ki, yıllarca aşağı­lanıp, hor görülen herkes günün birinde büyük bir yazar olamaz. Ancak masalın da anlatmak istediği gibi, her insanm iç dünyasında gizli kalmış birtakım hazi­neler vardır. Önemli olan, bu hazineleri bulup çıkarmak ve her birinden gerekti­ği gibi faydalanmaktır. Kendini aşağı görmek de, aileye karşı yıpratıcı bir is­yankarlığa bürünmek de, meseleye çözüm getirmeyen, aksine çözümü güçleştiren olumsuz tavırlardır. Zira her durum­da da kişi kendisine tabiî gelin ;n yap­macık birtakım hareketler yapmaya yö­nelir. İnsanın kendini aşağı görmesi de kişiliğinin gelişmesini engeller. Oysa in­san her şeyden önce kendisi olmalı, ken­di çizdiği yolda iyi niyet ve azimle yürümelidir.
Kendine güveni olmayan, hayattan beklediklerini alamamış, günlük, prob­lemlerden fazlasıyla etkilenmiş, ekono­mik bakımdan hiçbir zaman rahat huzu­ra kavuşamamış, dolayısıyla da sürekli kendini frenlemek zorunda kalmış bir anne, kızı tarafından sert eleştirilere ma­ruz kalabilir. Genç kız, annesinin güç­süz, zorluklara göğüs geremeyen ve bu zorluklar arasında bunalmış, beceriksiz, zavallı bir kadın olduğunu düşünür. Ve onun tavsiyelerine, fikirlerine önem ver­mez. Hatta karşı çıkar. Oysa yanılmak­tadır. Zira bütün o sıkıntıların, ezilmişli­ğin altında tehlikeleri görmesini ve yen­de kararlar vermesini bilen bir içgüdü gizlenmektedir. 8u, hor görülen insanla­ra özgü bir içgüdüdür. Babanın aşırı otoriter bir tavır takınması da kimi za­man genç kızın isyan etmesine sebep olur. Babasının baskısı altında boğu­lan genç kız, bazen bu kalın yasak duva­rının ardında gizli bir hayat yaşamaya başlar. Bu da genç kızın kişiliğinin bo­zulmasına sebep olur. Zira ne kadar hak­lı olursa olsun, böyle bir durum genç kız­da bir çeşit suçluluk, hoşnutsuzluk hali yaratır. Genç kızın kendi kendini “kö­tü” olarak görmesine yolaçar. öte yan­dan, babasını aldatmayı başaran genç kız, onu aşağı görebilir. Sosyal hayatta çok büyük mevkilere gelmiş babaların, kızları tarafından “O bir şeyden anla­maz” diye nitelendirilmelerinin sebebi budur.
Meseleyi kökünden halletmek için en iyi çözüm, her şeyin açık, seçik olması­dır. Ne istediğini bilen, kararlı, çok sert bir babanın önünde bile çekinmeden ko­nuşabilen genç kız, kendi görüşlerini sa­vunarak, ondan gizli hiçbir şey yapmak istemediğini belirtip, bunu yapmak zo­runda bırakılmamasını isteyebilir. Genç kız istediğini yaptırma konusunda ka­rarlı olduğunu göstermelidir. Ancak du­rumu sakin bir dille izah etmeli, hiçbir zaman saygı çizgisini aşmamalıdır. Bu şekilde davrandığı takdirde zamanla fi­kirlerini kabul ettirecektir. Dahası, kimi zaman aşırılık etse de, hayatı boyunca kendisine çok gerekli bir rehberi kaybet­memiş olacaktır.
Genç kızların ailelerine karşı takındık­ları isyankar tavır, aslında basit bir tep­kidir. Günümüzde bazı genç kızlar aşın serbestlikten söz ederler. Argoyla karı­şık, savruk ve sert bir dil kullanarak, etrafındakileri tedirgin eden konulardan bahsetmekten zevk alırlar. Ne var ki bu­nu, belli bir hayat görüşleri olduğundan değil, yalnızca ailelerine, onların fikirle­rine ve değer yargılarına karşı çıkmış ol­mak için yaparlar. Ve böyle yaparak da ne yazık ki, onların hayat biçimlerine karşı çıkmak uğruna kendi kişiliklerini bulamazlar ya da, en azından bunu ge­ciktirirler.

Ruhi Bunalım Üzüntü Ve Sıkıntılar

RUHÎ BUNALIM, ÜZÜNTÜ VE SIKINTILAR
Kanser, yüzyıllarca tedavi edilemiyen kötü bir hastalık olarak ta­nınmıştır. Çünkü, bir çok salgın ve sonunda çok defa öldürücü olan hastalıklara karşı tedavi usulleri ve önleyici aşılar bulunmuş iken, hâlâ kanserin kesin nedeninin belli olmaması ve geç teşhislerin do­ğurduğu acı sonuçlar insanları bu inanca itmiştir. Hatta, tıp litera­türünde, kanser olduğunu bilince intihara teşebbüs edenlerin bulun­duğu vardır.
insanları, kansere fobi dediğimiz, kanser korkusuna iten en önemli etken ağrıdır. Her hangi bir yerimizde ağrı hissettiğimiz de çoğumuz hemen endişeye düşüyoruz. «Acaba kanser mi oldum?, diye ve hemen kötü kötü şeyler geçiririz aklımızdan. Oysa, çoğumu­zun belinde, sırtında, karnında veya başka bir yerinde duyduğu ağırının nedeni, çok basit bir hastalığa dayanıyor çoğu zaman. Böyle­ce, yersiz endişe ve sinirlenmeler zararlı oluyor sonunda çok kere.
Kanser ile ilgilenen tıp adamları ruhî bunalımların, sıkıntıların, endişe ve sinirlenmenin kansere yol açtığını belirtiyorlar- Bu bilgin­lere göre kansere tutulmamak için insanların en çok di’kkat edecek­leri hususun başında, endişelenmemek ve sinirlenmemek geliyor. Hatta kendisine böyle bir teşhis konsa dahi. Kaldı ki, bu hastalık ile hiç ilgisi olmayan hallerde endişelenmek ve sinirlenmek kadar za­rarlı bir şey yoktur.
Kanserin, kırsal alanlarda yaşayan daha basit ve endişesiz ha­yat sürenlere oranla, kentlerde oturan ve iş (hayatlarında: yorulan, di­dinen ve yıpranan kişilerde daha çok görülmesinin sebebini çevre faktörleri yanında endişenin ve sinirlenmelerin buralarda daha fazla yer aldığı şeklinde izah ediyorlar.
Sebep olarak da evvelâ, sürekli üzüntüler, sıkıntılar, sinirlenme­ler ve öfkelenmeler insan organizmasında bazı hormona! bozukluk­lara ve düzensizliklere, sonra da hücrelerin daha çabuk ve kötü bir şekilde yıpranmalarına bağlanıyor. Bilindîğıi gibi, hormona! denge­sizlik ve bozukluk hücreleri etkiler. Oysa, kanserin de bir hücre has­talığı olduğu kesinlikle gerçektir.

Sinirsel Duyusal Bozukluklar

En uğraştırıcı ihtilatlardır: 50 yaşlarında bir kişide kendiliğinden ya da bir zorlanma sırasında ortaya çıkan beyin kanaması; çırpıntılı bir komanın ağır bastığı özel bir tablo yaratan beyin zarları kanaması; beyibeyin zarları ödemi.Beyin beyin zarları ödemi kötücül yüksek basınçlara özgü bir durumdur. Büyük bir yüksek basınç krizi sırasında önemli bir çırpıntıyla birlikte yarı koma durumuyla ya da kasılmalarla birlikte koma durumuyla belirlenen daha çok ciddi bir durum yaratır.

Büyük Çocuğun Yeni Doğacak Bebeğe Ruhsal Olarak Hazırlanması

BÜYÜK ÇOCUĞUN HAZIRLANMASI

Bir başka çocuğun gelecek olması, en çok evdeki büyük çocuğu (varsa) ilgilendirir Çocuk ne kadar büyükse, bu değişiklikten o ölçüde etkilenecektir. 1-2 yaşlar arasında ruhsal sorunlar pek önem taşımaz; ama, 2 yaşını aşmış çocuk daha çok şey anlar, dolayısıyle de anne ve babası tarafından, yeni bebek geldiğinde karşılaşacağı değişikliklere hazırlanması gerekir.
Büyük Çocuk- Yeni Doğacak Bebek


Yeni bir bebek geleceğini, annenin gebelik durumu anlaşılır anlaşılmaz bildirmek gerekli değildir. Karın biraz büyüdükten sonra söylemek daha doğru olur.

Bekleyiş, büyük çocuğa uzun gelir. Sık sık bebekten sözedilmekte, akrabalar, dostlar haber sormaktadır. Sorular her zaman anneye yöneldiğinden, çocuk daha o sıralarda kendisini biraz unutulmuş duymaya başlayabilir. Aynı kişiler ona, «Demek küçük bir kardeşin olacak!» cümlesini öylesine çok tekrarlarlar ki!

Günler geçer, kardeş falan gelmez; ama annenin karnı durmadan büyümektedir. Sonra hazırlıklar başlar. Çoğunlukla, çocuğun odasına bir yatak daha konur. Ruhsal açıdan, bir şeyler yitirdiği duygusuna kapılmaması için, bu sırada çocuğun karyolasını değiştirmek (olanak varsa) çok yararlıdır. Gene aynı nedenle, bebeğin köşesi hazırlanırken büyüğün fikrini almak iyi olur. Çocuk kendini değerlenmiş hisseder. Gelecek bebek ona bir şeyler borçludur).

Gelecek olanın ne olduğuna da pek akıl erdiremez. Bu nedenle, yeni bebek eve geldiğinde, evdeki çocuk genellikle büyük bir düş kırıklığına uğrar. Erkek çocuklarda bu, kızlardan daha sık görülür. Yemekten, uyumaktan ve ağlamaktan başka bir şey bilmeyen ufacık bir yaratık gelmiş, annesi onunla, kendisiyle olduğundan daha fazla uğraşmaya başlamıştır. Büyük çocuk, kendine hep bir oyun arkadaşı beklemiştir; oysa bunun için daha aylar geçmesi gereklidir.

Günümüzde çocuklar daha doğal bir dünyada yaşamakta, çeşitli gerçeklerle sürekli karşı karşıya gelmektedir. Bu nedenle, büyük çocuğa bu konuda olmayacak masallar anlatmamak gerekir: Leyleğin getirdiği ya da lahanadan çıkan bebek öyküsünün modası artık geçmiştir.

Çocuk uyanık ve dikkatlidir; annesindeki değişiklikleri yakından izlemektedir. Ona, bebeğin, bir zamanlar kendinin de olduğu gibi, annenin kalbinin hemen yanıbaşmda olduğunu açıklamak çok daha kolaydır. Yaşlı bir hanım küçük bir kıza kardeşinin kimbilir ne kadar güzel bir gülden çıkmış olduğunu söyleyince, küçük kız annesinin kolunu çekmiş ve sormuş: «Teyze hiç bir şey bilmiyor, anne, anlatalım mı ona?»

Çocuktaki düş kırıklığı kaynaklarından biri ona durmadan «kız» ya da «erkek kardeş»ten. sözedilmesidir. Bu konuda pek kesin konuşmamak, bir kardeş geleceğini, ama cinsini henüz kimsenin bilmediğini söylemek çok daha iyi olacaktır.

İlk çocuğun ikinciyi kesinlikle benimsemesi isteniyorsa, aile içinde yeni bebeği bekleyiş pek kolay olmaz. Bu arada, evdeki çocuk ne kadar iyi hazırlanırsa hazırlansın, bebek geldiğinde yeni bir takım ruhsal sorunların ortaya çıkacağını unutmamak gerekir. Alıştırma başarılı olduğu ölçüde, bu güçlükleri altetmek de kolaylaşacaktır.

Bir şeylerden yoksun kaldığı duygusuna kapılmadan kardeşini kabullenebilmesini sağlamak için, çocuğu bebeğin gelişine hazırlamak gerekir.

ERKEĞİN ROLÜ

Yeni doğumdan erkek de sorumlu olduğundan, hazırlıklara elden geldiğince onun da katılması gereklidir. Erkek, kadını desteklemelidir. İçinde büyümekte olan bebek için kaygı duyan kadın açısından, gebelik oldukça güç bir dönemdir. Erkeğe düşen başlıca görev, eşini rahatlatmak ve sakinleştirmektir. Ayrıca, bebeğin gelişmesine erkek de ilgi duyacağından, anne, bu işi bir saplantı haline getirmeden, erkeğin de olaya katılmasını sağlamalıdır. Erkeğin ilgisi, özellikle dölütün ilk hareketlerini algılamaya başladığında artar. Bu anda duyduğu sevinç genellikle pek dokunaklıdır, onu haklı görmek gerekir. Ancak, hele çocuğu çok fazla istiyorsa, erkek çok kaygılı da olabilir; bebeğe zarar verebilecek ters bir hareketten korktuğu için, karısına aşırı bir ilgi göstermeye başlar; yüreklendirecek yerde, kadına suçluluk duygusu aşılar, canını sıkar. Sonuç olarak, kadın da kocasına açılmaktan kaçınacaktır.

Koca, özellikle kadın çalışıyorsa, ev işlerinde de yardımcı olmalıdır. Sözgelimi, hiç değilse arasıra. «Sen dinlenmene bak, sofrayı ben hazırlarım», diyebilir. Sonuçtan kuşku duysa bile, kadının bu öneriyi geri çevirmemesi gerekir. Kocanın ev işlerine yardımı günümüzde giderek artmaktadır. Özellikle kadının çocuk beklediği dönemde, bu yardım sanıldığından çok daha yararlı olabilir.

Çocuk odası da birlikte hazırlanmalı, hattâ erkek «bunun kendisini ilgilendirmediğini» söylese bile, kadın en azından, onun fikrini sormalıdır. Erkek, evde yapılacak değişikliklerin yardımcısı, kadının mutlu bekleyişinin tamamlayıcısıdır. Gerginlikten uzak, huzurlu bir aile ortamı yaratılmasına katkıda bulunmalıdır. Erkeğin bu konulardan uzak kalması, kadının gebelik dönemindeki ruhsal gelişmesini önemli ölçüde etkiler.

Erkek, doğacak çocukla ilgisizse, kadın, kaygıları, evdeki görevleriy le, bazen de çeşitli yerlerden gelen eleştirilerle baş-başa kalıyor demektir. Sevincini paylaşabileceği, hattâ sevincinden tümüyle yararlanmasına yardımcı olabilecek birinden yoksundur. Aile çevresi gelecek bebeği benimsemişse, bu «bir başına olma» durumu daha az belirgindir; ama gene de, çoğunlukla kadını yalnızlık duygusundan kurtarmaz; bazen de erkek, gebelik süresinin büyük bölümündeki uzak, soğuk tutumuyla, beklenmekte olan doğumu istemediğini gösterir. O zaman da, kocasının desteği yerine sürekli sitem dolu davranışlarıyla karşılaşan kadın için, ek bir yük haline gelecektir.

MADDİ HAZIRLIKLAR
Bebeğin giyecekleri

Bebek çok dayanıksız bir yaratık olduğundan, annenin ilk işi onu giydirmek olacaktır. Bebeğin kesinlikle üşümemesi gerekir.

Süt çocuğu, aynı zamanda, serbest hareket edebilmeli, iyi ısınmalı ve giyeceklerinin içinde rahat olmalıdır.

Giyecek seçimi

Giyeceklerin giydirilip çıkarılması ve temizlenmesi kolay olmalıdır. Zıbınlar mevsime göre pamuklu, ince pazen ve yünlüden yapılmalıdır. Günümüzde anneler bebeklerine çoğunlukla sırttan çaprazlanan ve bağcıklarla kapanan kaçmaz pamukludan yapılmış zıbınlar seçmeyi (ya da dikmeyi) yeğlemekte, kışın bunun üstüne sentetik kumaştan bir gömlek, onun üstüne de yün giydirmektedirler.

Genellikle eski alışkanlıklar bırakılarak, üçgenler, bezler giderek ortadan kalkmakta ve yerlerini mevsimine göre, pamuklu ya da yünlüden minik külotlar ya da tulum, çorap ve patik almaktadır.

Bebek, pamuklu ya da ince ketenden, emici ve yumuşak bezle kundaklanmalıdır. Piyasada satılan çamaşır suları genellikle kabaetlerde sık sık tahrişlere, pişiklere neden olduğundan, bebeğin giyecekleri, derisini tahriş etmeyecek iyi cins bir sabunla yıkanmalıdır.

Bebek rahatsız olmuyorsa, bir kez kullanıldıktan sonra atılan kağıt bezler de annenin işini kolaylaştırabilir.

Bebeğin giyecekleri ıslatmaması ya da yatağını kirletmemesi için, bezin üstüne bir üçgen sarıldıktan sonra, su geçirmeyen bir don giydirilmesi, kadının aşırı çamaşır yıkama korkusu olmaksızın çocuğunu temiz giydirmesini sağlayabilir.

Doğumevine giderken hazırlanacak çanta

Doğumevinde geçen süre için anne, yanına şunları almalıdır:

— 5 vede 6 göbek kuşağı (doğumdan sonra, göbek yarası tam olarak kapanana kadar buradaki pansumanı yerinde tutmayı sağlar);

— 2 düzüne pamuklu bez;

— 2 düzüne üçgen bez;

— 3 kundak bezi ya da pamuklu (ya da yünlü) üç don;

— 1 su geçirmez don;

— 4 çift yün patik ya da yün çorap,

— 5 zıbın;

— 2 çift pamuklu eldiven.

Doğumevinden çıkış için de bir kapüşonlu pelerin (kışsa) ya da ince bir battaniye ve bir başlık bulundurulmalıdır.

Bebeğin odası

Bebeğin ana-babasıyla aynı odada ya da oturma odasının «bir köşesinde» yatmak yerine (evdeki gürültüler, gidiş-gelişler çocuğun uykusunu bozar, oysa sessizlik içinde dinlenebilmesi çok önemlidir), olanak varsa, kendi odasının olması kuşkusuz çok daha iyidir.

Bu karyola, kenarlarının yüksekliği ayarlanabilir olduğu için son derece kullanışlıdır. Çocuk, ilk yıllarında bunun içinde oynayabilir ve uyuyabilir.

Oda güneşli ve aydınlık olmalı, iyi havalanmalıdır. Duvarlarda yıkanabilir boya ya da duvar kağıdı yeğ tutulur. Yer döşemesi de bakımı kolay gereçlerden (plastik karolar, parke, muşamba) seçilmelidir. Perdeler kolayca çıkarılıp temizlenebilecek biçimde olmalıdır. Aşırı güneş ışığından korunma için jaluzi ya da çift perde yararlıdır. Çocuk odasında ısıtma da önem taşır. En iyi sistem kaloriferdir. Sobalar karbonmonoksit çıkarabileceğinden, içinde sürekli ateş yanan ısıtıcılardan kaçınmalıdır. Çocuk odasının ideal ısısı 20°C’tır.

Radyatörlerin üstüne pişmiş topraktan nemlendiriciler ya da su dolu bir kap konarak, çocuk odası hafifçe nemlendirilmelidir.

Oturulan yerin küçüklüğü çocuğa bir oda ayırmaya olanak vermiyorsa, hiç değilse ona bir.«köşe» ayırarak çocuğun kendini gürültü patırtının dışında ve «odasında» hissetmesine çalışılmalıdır. Ana -babanın geç saatlere kadar oturmaları ya da arkadaş toplantıları çocuğu rahatsız edeceğinden, «köşesinin» ana-babanın yatak odasında hazırlanması daha iyidir.

Bebeğin yatağı her türlü göz kamaştırıcı ışıktan uzak bulunmalı; radyo ya da televizyonun sesi fazla açılmamalıdır.

Yatak

Çocuğun annesiyle yatması sağlık kurallarına aykırı olduğu gibi, gece soluksuz kalma tehlikesi de olduğundan, yalnız yatması gerekir.

Doğumevinden gelir gelmez çocuk, hava akımlarından korunması için kenarları pamuklu kumaşla kaplı bir arabada ya da kolayca taşınabilen tekerlekli bir katlanır yatakta yatırılmalıdır.

Perdeleri bebeği koruyan bir asma beşik ya da bir bebek karyolası da alınabilir. Parmaklıkların, çocuğun başı aralarından geçemeyecek kadar birbirine yakm olması gerekir. Yanlar genellikle takılıp çıkarılabilir olduğundan, bebeğin bakımını kolaylaştırır.

Komodin ya da şifonyer

Çocuk odasında çamaşırların konacağı küçük bir komodin ya da şifonyer bulundurulması, anne-ye, odayı düzenli tutma bakımından büyük kolaylık sağlar.

Tuvalet sepeti
Bebeğin karyolasının yakınında krem, talk pudrası, sabun, tarak, fırça, sünger, pamuk, makas, v.b. tuvalet gereçlerinin konacağı bir sepet bulundurulması da büyük bir kolaylıktır.

Oturaklı iskemle

Çeşitli modelleri vardır: Yemek için yüksek; oynamak için alçak; sandalye ya da arabada koltuğun arkalığına geçirilebilen; tekerlekli ve puset gibi kullanılabilen.

Yalnızca oturakla yetinilecekse, devrilme tehlikesine karşı bunun geniş seçilmesi gerekir. Bebek erkekse, siperlikli modeller seçilmelidir.

Park

Yukarda sayılanların tamamlayıcısıdır. Çocuk bunun içinde tek başına ayağa kalkmayı, oturmayı öğrenir. İlk adımlarını tehlikesizce atar, oynar, bazen de uyur. Park alma olanağı yoksa, çocuk hareket etmeye başladığında, oynadığı sırada çevresi bir engelle (bu 5-6 iskemlenin yan yana yatırılmasıyla bile sağlanabilir) çevrilmeli, böylece dokunmaması gereken yerlere ulaşması önlenmelidir.

Yürüteç

Bebeğin biraz büyüyünce odada yer değiştirmesini kolaylaştırır. Bazı uzmanlara göre çocuğun yürümesini kolaylaştırmakta, bazılarına göreyse, tembelliğe alıştırarak güçleştirmektedir.

Yemek hazırlığında kullanılan gereçler

Bebeğin beslenmesi için aşağıdaki gereçlerin bulundurulması, anneye büyük kolaylık sağlar:

— kaynar suda mikroptan arındırılmaya dayanıklı camdan 2-3 biberon (çocuk daha büyüyüp, biberonlarını mikroptan arındırmaya gerek kalmayınca, yerini hafif ve kırılmaz plastikten biberonlar alacaktır);

— biberonların kaynatılacağı bir kap (biberonların mikroptan arındırılması için 20 dakika kaynatılmaları yeterlidir);

— mamaların çok çabuk soğumasını engelleyecek bir mama tabağı.

Günümüzde biberonları mikroptan arındırmak ve istenen sıcaklıkta tutmak için elektrikli araçlar yapılmaktadır.

Kişiliğin Gelişmesi

KİŞİLİĞİN GELİŞMESİ

Kişilik kavramı çocukta ancak 3 yaşına doğru belirir.

Çocuk, bu dönemde kendi bilincine varır ve «ben» demeyi öğrenir.

Kendini başkalarıyla karıştırmaktan vazgeçer. Artık başkalarından ayrı biri olduğunu kesinlikle anlamıştır.

Kendi başına buyruk olmak ister, herkese «hayır»ı yapıştırır (3 yaşın karşı gelme nöbeti); bu, bağımsızlığın başlangıcıdır.

Yaşamının bu döneminde çocuğun duygusal gereksinimleri, nerdeyse bedensel gereksinimlerinin önüne geçmiştir. Kişiliğinin bilincine varma dönemi çocuk için çok önemlidir. 3 yaşındaki çocuğun özerklik isteğini anlayışla, karşılamak ve duygusal güvenliğini korumaya özen göstermek gerekir.

cocukta Kişilik gelişimi


İki tür kişilik vardır:

— çocuk büyüdükçe yerleşen bedensel kişilik: Çocuk bedensel olarak değişir; çizgileri belirir ve belirlenir: sonuçta ortaya kendine özgü bedensel bir kişiliği olan bir birey çıkar;

— çocuk «olgunlaştıkça» dönüşüme uğrayan ruhsal kişilik: Çocuğun karşılaştığı durumlara, yaradılışına, beğenilerine, düşüncelerine göre biçimlenir; sonuçta bir yaşam felsefesi, tepkileri olan bir birey çıkar.

Okul, çocuğu toplu yaşama alıştırır. Önünde yeni ufukların açılacağı, düşünmeyi ve akıl yürütmeyi öğreneceği yeni bir evreyede böylelikle girmiştir.

Çocuklarda Sinirsel Bozukluklar

ÇOCUKLARDA SİNİRSEL BOZUKLUKLAR

Çocukta iki tür bozukluk sözkonusu olabilir:

— zihinsel bozukluklar;

— hareket yeteneği bozuklukları. Bozukluklar çok çeşitli derecelerde olabilir. Zihinsel bozukluklarda ölçüt, zeka geriliği derecesini
belirleyen zeka ortalaması (IQ) testidir. Zeka geriliği, zihinsel işlevlerin gelişmesindeki geriliktir. Çevreye uyma ve öğrenme güçlüğü, biçiminde belirir.

Sinirsel bozukluğu olan çocuklara, özel kuruluşlarda, durumlarına uygun özel özen gösterilir. Bu kuruluşlarda çocuklar aşağı yukarı normal bir eğitim görür, başka çocuklarla temas kurma olanağı bulur.
57438452


Sıralama şöyledir-.

— hafif gerilik: IQ, 65 vede 80 arasındadır; bu çocuklar tam özerkliğe kavuşabilir ve erişkin yaşa geldiklerinde toplum içinde çalışabilirler;

— orta gerilik: IQ, 50-65 arasındadır; çocuklar kısmi bir özerkliğe kavuşabilir ve ilerde ufak tefek işler yapabilirler;

— ağır gerilik: IQ, 30-50 arasındadır; özerklik çok sınırlıdır; ancak çok kolay işler yapabilirler;

— tam geri zekalılık: IQ, 30′un altındadır, hemen hiç bir iş yapamazlar.

Hareket yeteneği bozuklukları da derece derecedir:

— hareket yeteneği bozukluğu doğuştan (doğuştan bir oluşum bozukluğu olan omurga çatlaklığı gibi; bu durumda, omurga kanalının arka çeperinin bir bölümü açıktır) olabilir;

— bozukluk, annenin gebeliğin ilk iki ayında kızamıkçığa yakalanmış olmasının sonucu olabilir;

— bozukluk, doğumun kötü koşullar altında geçmiş olmasından ileri gelebilir;

— hareket yeteneğindeki azalma, doğumdan sonra ortaya çıkmış olabilir: Çocuk felci; zehirlenme; beyin zarları iltihabı; mültipl skleroz, dolaşım bozuklukları sonucu kas hastalıkları.

Sinirsel bozukluğu olan çocuğun aile içindeki durumu

Eskiden, sinirsel bozukluğu olan çocuk aile için bir utanç kaynağı olarak görülür, çoğunlukla kimseye gösterilmezdi. Günümüzde aileler buv çocukların utanılacak bir şey olmadıklarını ve onlara yardımcı olmak için elden gelenin yapılması gerektiğini anlama yolundadırlar.

Bu tür bir çocuğa yardım edilmeli, ama sinirlerini bozacak ölçüde aşırı bir acıma duygusu ser-gilenmemelidir. Bu durumdaki çocuğun gereksinimi genellikle belli belirsiz bir yardım ve sürekli teşviktir. Çocuk elden geldiğince kendi-olanaklarıyla başının çaresine bakmaya alıştırılmak, her gün bu yönde yeni bir çaba (çok küçük de olsa) göstermesi istenmelidir. Ona da güvenmek ve bazı şeyler için kendi başına karar verip yapmasını sağlamak gerekir.

Çocuk olduğu gibi kabul edilmeli, ana-baba, bozukluğun sorumluluğunu karşılıklı olarak birbirlerine yüklemekten ya da bu nedenle çocuğa düşman olmaktan kaçınmalıdır. Bu gibi tutumların hiç bir yararı yoktur.

Sinirsel bozukluğu olan çocuğun sezgileri çoğunlukla büyük ölçüde gelişmiştir; kişilerin kendisine karşı tepkilerini ve duygularını hemen ve çok iyi anlar.

Böyle bir çocuk karşısında elden geldiğince doğal davranmak gerekir; böylece o da, durumunu daha iyi kabullenecektir.

Sinirsel bozukluğu olan çocuğun özel bakını merkezlerindeki durumu

Çocuk, yakınlarına karşı çok saldırgan bir tutum içindeyse (çoğunlukla aile ortamı uygun olsa bile, durum böyledir), özel bir bakım merkezine konması gerekebilir.

Bakım merkezlerinde çocuğa gerekli özel özen gösterilir, yeteneklerine uygun öğretim sağlanır.

Bu kuruluşların üstünlüğü, çocuğun duyusal ve hareketsel edinimlerini, konuşmasını, dolayısıy-le de öteki çocuklarla ilişki kurma olanaklarını ge-liştirmesidir.

Çocuk bu merkezlerde ruhsal bir destek bulur; ama gene de aile ile bağlarının kopmamasına dikkat edilmelidir.

Büyük yanılgılara düşmeyi önlemek için, ana-baba ile özel bakım merkezinin eğiticileri arasındaki işbirliği sürekli olmalıdır.

Bu arada, durumu iyice tartmadan çocuğu acele bir kararla özel bakım merkezine vermemek, çok özel durumlar dışında da sürekli orada bırakmamak gerekir.

Çocukta bir sinirsel bozukluk olduğunun teşhisi önce, bazı anormalliklerin farkına varan aileler, daha sonra 1 ve 2 yaşlarındaki çocukları düzenli olarak muayene eden hekimler, okul çağında da öğretmenler tarafından yapılır.

Teşhis önemlidir. Kişiliğini ve anormalliklerini belirlemek için, çocuğun bir süre gözlenmesi gerekir.

Sinirsel bozukluğu olan çocukların tedavisi özel kuruluşlarda gerçekleştirilir. Bunlar arasında tedaviye ağırlık verilen kuruluşlar (körler, sa-ğır-dilsizler, hareket yeteneği eksikliği gösterenler için), okul çağı çocuklarında görülen zeka gerilikleri için de ruh sağlığı dispanserleri sayılabilir.

Kekemelik

Dilin normalden fazla büyümesi veya konuşurken dilin ağızda istenildiği şekilde oynatılamaması; genel olarak sinirden, korkudan veya ateşli bir hastalık sonrasında meydana gelir. Kelimelerin söylenmesi sırasında, gırtlak kaslarının anormal bir kasılma sebebiyle çalışamaması sonucu ortaya çıkan konuşma bozukluğudur. Kekemelik erkeklerde, kadınlara oranla %20 fazla görülür, heyecanlı kimselerde daha sık rastlanır. Hastanın heyecanlanması halinde çoğalır.


Bu durumdan kurtulmak için:

* Dil altına bir kalem konur ve konuşulmaya çalışılır. Başlangıçta egzersize bir dakikadan başlanır, daha sonra süre her hafta artırılır. Ağza çakıl taşı alınır ve konuşulmaya çalışılır. Yüksek sesle bol kitap okunur. Kur’an-ı Kerimi tecvit üzere okumaya çalışmak kekemeliği azaltır.

* 10 gr. kişniş 100 cc. suda beş dakika kaynatıldıktan sonra, bu suyla gargara yapılır. Ayrıca birer yemek kaşığı içilir.

* Bir baş beyaz soğanın suyu çıkarıldıktan sonra, elde edilen su her gün 2 vede 3 defa ağızda tutulur, ayrıca gargara yapılır.

* 50 gr. melisa yaprağı ile 50 gr. karabaş otu toz haline getirildikten sonra bir kilo balla karıştırılarak macun kıvamına sokulur. Karışımdan günde üç defa 1 - 2 kaşık yenir.

* 50 gr. karabaş otu ile 50 gr. zen-

cefil toz haline getirildikten sonra kaynayan bir bardak suya bir çay kaşığı atılır. Kaynatma on dakika kadar sürdürülür. Sonra bu karışımla gargara yapılır.

* Toz haline getirilmiş 20 gr papatya ile bir adet küçük Hindistan cevizi, yarım kilo balla karıştırılır. Günde üç defa birer tatlı kaşığı yenir, dil altı bu karışımla ovulur.

* Toz haline getirilmiş 5 gr. amberle 5 gr. damla sakızı balla karıştırılarak macun haline getirildikten sonra yenir, dil altı bu karışımla ovulur.

* 20 cc. hardal suyu ile 20 cc. akırıkarha suyu birbirleriyle karıştırılır. Günde bir fincan içilir. Ayrıca günde 2 - 3 defa beş dakika süreyle gargara yapılır.

Unutkanlık

İnsanın öğrendiği bilgileri, daha sonra hatırlayamamasma unutkanlık denir. Bu insanın tabiatında olan bir durumdur. Ancak aşırı olması halinde insanları rahatsız eder. Birçok sebebi vardır. Bunlar arasında yaşlılık, meşguliyetin fazlalığı, gıdasızlık, sinir ve stres gibi hastalıklarla, beyin sarsıntısı veya beyinde meydana gelen çeşitli ur ve iltihaplanmalar sayılabilir.unutkanlik

Hekim tedavisi yanında, aşağıdaki pratik metotlardan ve şifalı bitkilerden yararlanmalıdır.

Tedavisi:

* Unutmamak ve ezber yapmak için bol miktarda bal yenir. Her sabah ve akşam aç karna birer tatlı kaşığı çörek otu, balla birlikte yenir. Her sabah aç karna kuru üzüm yenir. Birbirlerine karıştırılarak 10 gr. günlükle 100 gr. üzüm yenir.

* 50 gr. günlükle 50 gr. zencefil toz haline getirilir. Bir miktar balla karıştırılarak sabah ve akşam birer tatlı kaşığı yenir.

* 50′şer gram çam fistığı, findik ve ceviz, birbirlerine karıştırılır, sonra ezilir. Yarım kilo balla karıştırılarak macun haline getirilir. Günde üç defa birer kaşık yenir. Ayrıca karışımdan bir kaşık dolusu alımr, bir avuç üzümle yenir.

* Çekirdekleri çıkarılan 100 gr. hurma ile 50 gr. badem ve 50 gr. çam fistığı ezilir, üzerine 20 gr. çö-rekotu yağı ilave edilir. Macun haline gelene kadar karıştırılır. Sabah ve akşam birer kaşık yenir. 20 gr. hurma bir bardak sütte pişirilir ve böylece sabahları yenir.

Unutkanlıktan kurtulmak için eski bir macun terkibi: 15 gr. çörek otu, 15 gr. masteki, 25 gr. karabaş otu, 15 gr. beyaz biber, 15 gr. karabiber, 15 gr. tarçın, 12 gr. san sabır, 12 gr. raventçini, 12 gr. katran köpüğü, 25 gr. günlük ve 60 gr. çam fıstığı.

Yukarıda sayılan maddelerin katı olanları toz haline getirilir, sonra da eritilir, vücut gark veya kükürtlü sabunla yıkandıktan sonra, karışım ovularak sürülür.

Yorgunluk

Aşırı çaba harcanması sonucunda, normal gücün kaybolması veya azalmasıdır. Yorgunluk sonucunda organlarda enerji azalır veya kaybolur. Günümüzde fiziksel yorgunluğun yanı sıra psikolojik yorgunluklar da önem kazanmıştır. Verimin azalmasında psikolojik yorgunluk daha önemlidir.

Tedavisi:
* Bal yenir. Kekik, zeytinyağı ve limonla birlikte, kızarmış ekmek yenir. 10 gr. kırmızı biberle 10 gr. karabiber, yarım litre pekmezle birlikte kaynatılarak, birer çay bardağı içilir.

* Bol miktarda sarımsak ve soğan yenir. 100 gr. sarımsakla 100 gr. soğan, bir kilo balda ezilir, macun haline getirilir. Sabah akşam birer kaşık yenir.

* Kavrulmuş findık toz haline getirilir, aynı miktar tereyağı ve balla karıştırılarak macun yapılır. Günde üç defa birer kaşık yenir. Bir miktar bal, aynı miktarda sirke ile karıştırılır ve yemeklerden önce birer kaşık yenir.

* Eşit miktarlarda findik, badem, çam fıstığı, üzüm, hurma ezilir, macun haline gelene kadar bal ilave

edilir, günde üç defa 1 vede 2 kaşık yenir.
yorgunluk1


* Bir kilo üzümle bir kilo keçiboynuzu, üç litre suda yarım saat kaynatılır. Balla tatlandırılarak, günde üç defa birer bardak içilir. Sabah ve akşam, balla karıştırılarak, birer tatlı kaşığı toz haline getirilmiş çörekotu yenir.

* Sabah ve akşam, birer bardak nar suyu içilir. Yumurta sarısı ile karıştırılarak portakal suyu içilir. Bal ve kaymak yenir.

* Vücut papatya yağı ile ovulur. Vücut, yarı yarıya karıştırılmış çörekotu yağı ve hardal yağı ile ovulur.

* Vücut, 100 gr. kına ile 10 gr. kekik yağı karışımıyla ovulur. (Miktar bu oran korunarak çoğaltılabilir.)

* Söğüt yapraklarına sarılarak yatılır. Lahana suyu ile soğan suyu karıştırılır, sabah ve akşam birer çay bardağı içilir.

Davranış Bozuklukları

Hangi davranış normal?

Davranış bozukluğu, gelişmiş ülkelerde bugün en önemli sağlık sorunu olarak kabul edilmektedir. Gerek maddi ve gerek manevi zararları bakımından toplumun kanayan yarası olan bu meselenin nasıl çözümleneceği ise, başlı başına araştırma konusudur. Bazı psikologlar, pozitif bilimlerin dinden kaynaklanan ahlak ve toplum normlarında taraf olmaması gerekliğim ileri sürmektedir. Bunlara göre toplum bireyi terbiye etmemeli, kendi hâline bırakmalıdır, Bu görüşe göre, bir davranışın normal mi, anormal mı olduğuna karar verecek olan, yerleşik toplum değerleri olmamalıdır. Kişi, anormal olup olmadığına kendi karar vermelidir. Bu anlayışa sahip psikologlar, mesela çalma, yalan söyleme türünden davranış bozukluklarına, toplum normlarına uyum bozukluğu şeklinde tanım getirir. Çünkü bu anlayışa göre, hırsızlığın, yalan söylemenin günah olduğu şeklindeki öğretinin etkisiyle bu çocuklara ahlaksız gözüyle bakmak ve terbiye etmek bilimin işi olmamalıdır.
Davranış Bozuklukları

Bu noktada durup, pozitif bilimin insana getirdiği tanımı hatırlamakta fayda var. Modern bilim, insanın bir ruh varlığı olduğunu kabul etmez; insan davranışlarına ahlakı normlar getirmenin din temeli üzerine kurulmuş bir ideolojik görüş olduğunu ileri sürer. Bir yerde demek istedikleri şöyledir: ‘”İnsan evrenleşmiş bir canlı türü olduğuna göre, ihtiyaçlarını çalarak da olsa karşılaması normal bir harekettir. Biz sadece dine dayalı toplum düzenini korumak adına bu davranışları anormal sayıyoruz. Bilim, bu konularda tarafsız olmak zorundadır; patolojik hırsızlık ve yalancılık dışındaki konularla ilgilenmez.Biz bu görüşe sahip psikologların bir kısmı, toplum normlarına göre bunu insanları büsbütün kötüleştirdiğini de ilerî sürer. Örnek, cinsellik, saldırganlık vb. içgüdülerin, toplum kuralları tarafından çirkin sayılması nedeniyle bastırıldığını ve bunların da nevrozlara sebep olduğunu belirtir. Ona göre, hemen bütün nevrozlar, bastırılmış dürtülerin kontrolden çıkması kaygısının biçim değiştirmiş şeklidir.

Bunda toplam normları doğrultusunda verilen terbiye ile bireyin yaratıcılığını sınırlandırmamak gerektiği yönünde görüşler ileri sürmüştür. Ancak o, nevrozların nedenini sadece kıstırılmış içgüdülere bağlamaz, toplum normlarını hiçe saymayı ela tavsiye etmez. Sadece, bireyin kendi özgünlüğünü pekiştirmek toplum değerlerine uymak arasında bir denge kurması gerektiğini ileri sürer.

Psikolog ve psikiyatrların bu görüşlerinde, her toplumun belirli değer yargılarına sahip olması gibi nedenler de etkili olmaktadır. Bu anlayışa göre, toplumun kendi bireyini kendi anlayışına göre terbiye etmesi, iyi kötü diye yargılaması sorgulanabilmelidir.

Geleneksel toplumda, iyi ile kötüyü ayırt eden belli başlı değer yargıları mevcuttu. Her toplumun ufak tefek farklılığı mesela, iyiliği kötülüğü ayırt eden temel değer yargıları ortaktı. Bütün milletler, hak, hukuk, ahlak, egoist olmama, başkasını da düşünme gibi temci değerleri daima kabul etmekteydi. Günümüzde ise en temel konularda bile zihinler karışıktır. Örneğin geleneksel toplumda genellikle olduğu gibi, ferdin kendi hayatını, arzu ve isteklerini toplum yararına icra etmesi beklenmeli midir? İyi ve yüce bir davranış olarak gösterilen kendini topluma adama acaba gerçekten bir değer midir.’ Bu durumda kişi kendi şahsı faydasını feda ederek, toplum yararına olan kurallara uymalı mıdır? bilim dünyası, sonuç itibarıyla dini ideolojik olan bu değerlerin hayata geçirilmesini sağlamaya çalışmalı mıdır?

İste bu gibi manevi değerleri sorgulayan ve toplumu ahlakı yitime sürükleyen düşünce akımları, gençlerin ahlaklı bir şekilde yetiştirilmek üzere eğitilmelerinin önüne geçmektedir. Her ne kadar bütün psikologlar bu görüşler doğrultusunda likır üretiyor olmasa da, psikoloji ilminde, hangi davranışın normal, hangi davranışın anormal sayılma sı gerektiği konusunda yapılan çalışmalarda net bir sonuca ulaşılamamıştır.

Bilimsel açıdan insan davranışlarına normal ölçüsü koyabilmek zordur, çünkü normal insan diye bir göslerge yoktur. Ahlaki modelleri yok sayacak olursak, insanın davranışlarına ölçü getirebilmek zordur. Bİlim, insanın dış görünüşünü, fiziksel yapısını ele aldığı, onun ruhsal yönünü ise güdü ve duygulara indirgediği için tam manasıyla insan modeli geliştirmesi mümkün değildir. İnsan, bilimin gözünde sosyal bir hayvandır. Bu nedenle bilim dünyası insanın eylemlerine sosyal uyum yönünden iyi kötü değerlendirmesi yapabilmektedir.

Anormal sayılan davranışlar

Bedenin fiziksel yapısı ve işlevleri bilindiği ve görüldüğü, gibi somut olduğu için, fiziksel hastalıklardan anormal alamı tanımlanması kolaydır. Oysa psikoloji açısından kabul edilebilecek bir normal tanımı yoktur. Bu konuda bilimsel araştırmalar karşıt görüşler oluşturmuşlardır.

• Birinci gruptakilere göre; bir davranışın normal olduğuna karar vermek için toplumun değer yargıları esas alınır. Anormal kişi, sosyal İlişkileri bozuk olan, çevresine zarar veren, duygusal tepkileri uygunsuz olan kişidir. Mesela dürtüşe davranan, kurallara uyumsuzluk gösteren, çevresine saldıran ya da madde bağımlılığı gibi bir yolla kendine zarar veren kişiler anormaldir.

• İkinci gruptakilere göre ise; bir davranışın değerlendirilmesinde kişinin kendi meıılaati esas alınmalıdır. Kişi, sahip olduğu imkânları kullanarak kendini geliştiremiyor, kendini iyi hissetmiyor, hayatın getirdiği stresi atlatanıtyorsa anormaldir. Bu ikinci tarifin esas aldığı değer, kişinin kendi öz varlığına karşı olan bakışıdır. Buna göre, bîr kişi toplum değerlerine uymak için kentimi zorladığı hâlde İç dünyasında kendini kötü hissedebilir ki, bu da anormaldir.

Görünüşte bu iki taraf, farklı noktalardan bakarak, anormalliği farklı değerlendirmektedir. Öte yandan, her iki tanımın birleştiği ortak noktalar da yok değildir. Mesela çevresine veya kendine zarar veren bir kışı, ikinci görüşü benimseyenlerce de normal kabul edilmez. Ne de olsa kişinin kendini geliştirmesi, iyi hissetmesi de toplumun onayladığı, kabul ettiği bir kişi olmakla yakından ilgilidir. Aynı şekilde, kendini iyi hissetmenin, mutlu ve başarılı olmanın bir yolunu bulamayan bin, önünde sonunda kendine veya çevresine zarar verebilir.

Aslında her iki tanf, aynı vakanın iki cephesi .sayılabilir. Çünkü çevresine ve kendine zarar verebilen kişiler; kimseyi sevmeyen, sevilmeyen ve ne kadar inkâr etse de bunun acısını duyan kişilerdir. İler ne kadar acımayan, üzümü duymayan, verdiği zarardan ötürü vicdanı sızlamayan bir kişi gibi görünerek bu maske arkasında duygularını gizlese de, mutlu olmadığını anlamak zor değildir. Nitekim davranış bozukluğu olan kişiler arasında, acısını unutmak için madde bağımlılığına ve cinsel saplantılı davranışlara yönelim görülebilir. Aslında bu kişiler, sevgi ve saygı gibi manevi ödüller 1c duyuramadıkları ruhlarını, kendilerince tatmin etmeye çalışmaktadır.

Yine bu çocukların, suç ve kötü sayılan davranışlara yönelmelerinde, bir çeşit başarı ve saygınlık arayışları etkili olmaktadır. Nitekim sorunlu çocukların genellikle ellerine para geçtiği zaman ailelerini ziyaret ettikleri, böylece kendilerini ispatlamaya çalıştıkları gözlenmiştir, hu durum, ailelerin çocuklara şartsız sevgi sunmadıklarını, çocuğun bir şekilde başarılı olarak sevgiyi elde etmeye çalıştıklarını göstermektedir.

Öyleyse, hangi bakış açısından olursa olsun, anormal davranış, kişinin başarısını, sosyalleşmesini engelleyen, başkalarım olumsuz etkileyen davranıştır.

Bazı hastalıklarından kaynaklanan duygu bozuklukları insanları suçlamakta acele edilmemelidir. Bazen hastalıkların beyin kimyası, kromozom sapmaları, geçirilen bir hastalığın bıraktığı hasar gibi fizyolojik nedenler olabilir, tadevi etmek psikiyatri uzmanlarının işidir.

Bir çok çocuk, kısıtlı imkânlarına rağmen başarılı olabiliyor. Ote yandan, geniş imkânlara sahip çocuklar bu imkânlarını kötüye de kullanabiliyor. Kendilerini başarılı olmaya mecbur hissetmeyen, hazır imkânlarla hep hayale yönelik davranan bazı çocuklar, her türlü imkâna rağmen kendini yetiştirmeye çalışmayabiliyor.

Üstelik imkânları geniş aile çocuklarının ıslahı çoğu zaman daha güç oluyor. Çünkü bu aileler, çocuğun sebep olduğu kötü olayları paranın gücüyle örtbas etme yoluna gidebiliyor. Bu da çocuklarının gerçeklerle yüzleşmesine mânı olabiliyor. Ayrıca bu çocuklarda tatminsizlik, nankörlük ve kıymet bilmeme hâli, yardım etme çabalarını boşa çıkarabiliyor.

Oysa imkânları dar olan bir sorunlu çocuğa biraz yardım eli uzatıldığında, morali düzelip kendini toparlayabiliyor. Mesela bir burs sağlandığında, minnet duygusu ile kayıplarını telafi ettikleri oluyor. Öte yandan her türlü yardımı reddeden, benimsediği hâl ve tavırları sürdürmekte ısrar eden çocuklar hemen her kesimden çıkabiliyor.

Davranış bozukluğu olan çocukları belli başlı gruplara ayıracak olursak, en büyük kesimi, saldırganlık eğilimine sahip gençlerin oluşturduğunu hepimiz görüyoruz.

Çocuklarda ve Gençlerde Saldırganlık

Çevrelerine verdikleri rahatsızlık sebebiyle dikkat çeken çocukların başında, saldırganlık eğilimine sahip kişiler geldiğini söyleyebiliriz. Hangi kesimden olursa olsun, bu çeşit davranış bozukluğunu gösteren çocukların belirli özelliği, duygusal olarak küt ve gelişmemiş durumda.
saldirgan_cocuk


Bu kişiler, bir hareketi yaparken karşı tarafın ne edeceğini hiçbir zaman düşünmüyor. Bu nedenle insanlara ve hayvanlara, eşyaya fiziksel olarak zarar verebiliyor,
bu tipler, kendi arzularını merkezde görüyor, diğer insanların hakkı gibi bir kavrama sahip olmuyor. Başkalarının mağazasına, otomobiline girmenin hakları olmadığını idrakinde olmuyorlar. Aynı nedenden dolayı taciz, tecavüz başkalarını incitmekten kaçınmıyorlar. Başkaların ne söyleyeceğini düşünerek kendilerini engelleme becerisinden sorumlu oluyorlar. Bu çocuklarda mantık, duygu ve vicdan oluyor; dürtüsellik dediğimiz canının istediğini yapma isteğini frenleyemiyor.

Hiç kuşkusuz, çocuğun kendini frenleme gücünü kazanmasında, aile ve eğitim çevresinin onu manevi değerler yönünden yetersizliğinin önemli bir rolü var. Ancak, belirli bir ölçüde kişisel tercihin de rolü olduğu görülüyor.

Yine bu çocuklarda mantık bağları kurma zaafı görülüyor. İşlediği kabahatin getireceği küçük menfaatin karşılığında uğrayacaklar büyük zararı idrak edemiyorlar. Mesela söylediği yalanla veya suçunu başkasının üzerine atmakla kurtulamayacağını, önünde sonunda gerçeğin anlaşılacağını düşünemiyorlar. Aynı sebeple küçük bir arzuları İçin büyük bir zarar vermekten kaçınmıyorlar. Mesela vitrindeki küçük bir eşyayı, bir otomobilin teybini vs. çalmak için koskoca mağazanın camını kırmak, otomobile büyük hasar vermekten kaçınmadıkları görülebiliyor.

Genel bir eğilim olarak, davranış bozukluğu gösteren çocuklarda hayatı savaş gibi algılama eğilimi görülüyor. Bu çocuklarda sıklıkla başkalarına gözdağı vermek, korkutmak ve üstünlük taslamak, kabadayılık etmek gibi davranışlar görülüyor. Yine bu çocuklar çoğu kez kavga ve dövüşü başlatan taraf oluyor. Zihinleri her türlü araç gereci silah gibi görmeye müsait oluyor. Kolaylıkla bir sopa, taş, kırık şişe, şiş, tornavida vs. malzemeyi silah gibi kullanabiliyor. Başka kişilerin niyetlerini düşmanca ve tehdit edici olarak algılıyorlar. Saldırganca tepkilerinde hep kendilerini haklı görüyor, vicdan azabı çekmiyorlar.

Bu çocuklarda sıkça 16 yaş öncesinden başlayarak ailenin yasaklamasına rağmen geceyi dışarıda geçirme durumu görülüyor. Bu durumun nedeni çoğu zaman, aile içi disiplinden, özellikle de baba otoritesinden kaçmak şeklinde oluyor. Bu davranışa sağlıksız disiplin anlayışı da sebep olabiliyor. Aşırı otoriter babalar , aşırı serbest bırakan babaların çocuklarında da bu durum görülebiliyor. Sevecen bir otorite kurmuş babaların çocuklarında kurallara uyumsuzluk daha az görülüyor. Yine de suça eğilimli çocuklarda başkaldırı ve kurallara uyumsuzluk eğilimine sıkça rastlanıyor.

Bazı çocuklarda aynı nedenden ötürü okuldan kaçma davranışı görülüyor. Ancak, okuldan kaçmayı, bir iki sefere mahsus okulu kırma ile karıştırmamak gerek. 13 yasından
itibaren , 6 ay boyunca okul devamsızlığında ısrar edenlerin okulu reddetme bozukluğu diyoruz.

Bu gibi özelliklerin birden fazlasını gösteren çocuklara, davranış bozukluğu teşhisi konuluyor.

Bencillik ve Saldırganlık

Olgunlaşmanın önemli bir göstergesi de, bencillikten duyarlılığa doğru ilerlemektir. Çocuk, tabiatı gereği bencil ve duyarsıldır. Bu nedenle eşyaya ve kişilere rahatlıkla zarar verebilir. Ailesinin ve çevresinin tepkilerini gördükçe zarar verici olmaması gerektiğini kavrar. Btı kavrayış zamanla, kendi isteklerini başkalarının istekleriyle uzlaştırması gerektiğini öğretir. Bunun için zorunlu olarak çocuk, eylemlerini sınırlaması gerektiğini fark edecektir.

Bir yandan kendi egemenlik ve özgürlük sahasını korumak islerken, bir yandan da çevresi taralından kabul edilme isteği hisseden çocuk bir iç çelişki yaşar. Sonunda, sosyalleşmesi ve kabul edilmesi için kendini sınırlamayı öğrenir. Bu becerinin kazanılmasında da hem çocuğun kişilik yapısı, hem de aile ve çevrenin davranışları önemlidir. Bazı çocukların ilkel bir bencillik duygusunda daha uzun zaman saplanıp kalabildiğini böylece gösteriyor.

Bazen de bu durumun nedeni ailedir. Bazı aileler çocuğa ilgi göstermeyerek, sevgiyi öğretmediği gibi, bazıları da ilgiyi abartır. Bazı anneler, çocuklarına karşı aşırı derecede kollayıcı olur, onu çevreye uyum göstermek ve başkalarıyla iyi geçinmek konusunda eğitmez. Saldırganca davranışlarına karşı aşın derecede hoşgörülü davranır, neredeyse gurur duyar. Hattâ birçok çocuğun saldırganlık konusunda ilk örneği ebeveynidir. Annesini komşuyla kavga ederken, babasını trafikte küfrederken gören bir çocuğun başka bir örneğe ihtiyacı yoktur.